Interpelacja w sprawie możliwości podejmowania pracy przez osoby pobierające nauczycielskie świadczenie kompensacyjne

Szanowna Pani Minister,

do biur poselskich wpływają liczne zapytania od nauczycieli, którzy – po zakończeniu pracy w oświacie i nabyciu prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego – chcieliby podjąć drobną działalność zawodową bez utraty tego świadczenia.

W praktyce jednak przepisy budzą poważne wątpliwości interpretacyjne, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie udziela jednoznacznych odpowiedzi zarówno w kontaktach telefonicznych, jak i w korespondencji pisemnej.

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1054) prawo do świadczenia ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie osiągania przychodu z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej, a także z działalności gospodarczej, jeśli przekroczy określony próg dochodu (obecnie 70% lub 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia).

Wątpliwości budzi natomiast:

• czy osoba pobierająca NSK może podjąć pracę na umowę zlecenie w instytucji nieobjętej Kartą Nauczyciela (np. w niepublicznym przedszkolu),
• czy może prowadzić działalność nierejestrowaną (np. wykonywać dorywcze usługi logopedyczne),
• oraz jakie formy aktywności zawodowej nie są traktowane jako „zatrudnienie” w rozumieniu ustawy.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy osoba pobierająca nauczycielskie świadczenie kompensacyjne może podjąć pracę na podstawie umowy zlecenia w niepublicznym przedszkolu lub innej placówce nieobjętej Kartą Nauczyciela, nie tracąc prawa do świadczenia, o ile nie przekroczy określonego progu dochodu?

2. Czy przepisy dopuszczają możliwość wykonywania działalności nierejestrowanej przez osoby pobierające NSK w zakresie np. logopedii, rehabilitacji czy doradztwa edukacyjnego?

3. Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów lub wydanie jednoznacznych wytycznych dla ZUS, aby zapewnić jednolite stosowanie prawa i pewność sytuacji osób uprawnionych?

4. Czy rozważane jest wprowadzenie zmian w ustawie o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, które umożliwiłyby podejmowanie ograniczonej aktywności zawodowej, szczególnie w zawodach pokrewnych, bez ryzyka utraty świadczenia?

Wyjaśnienie tych kwestii ma istotne znaczenie dla tysięcy nauczycieli korzystających z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, którzy chcieliby pozostać aktywni zawodowo w niewielkim wymiarze, nie tracąc prawa do należnego im świadczenia.

Z wyrazami szacunku

Michał Kowalski