Interpelacja w sprawie skutków wprowadzenia systemu kaucyjnego dla gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi

Szanowna Pani Minister,

z dniem 1 października br. w Polsce wszedł w życie system kaucyjny. Jest to rozwiązanie ważne i potrzebne, które ma szansę znacząco poprawić poziom recyklingu i ograniczyć ilość odpadów trafiających do środowiska. Jednocześnie wśród samorządów i operatorów gminnych systemów gospodarki odpadami pojawiają się pytania oraz obawy dotyczące praktycznego funkcjonowania nowych przepisów i ich wpływu na już istniejące mechanizmy.

Zgłaszane przez stronę samorządową wątpliwości nie odnoszą się do samej idei systemu, lecz do potencjalnych konsekwencji takich jak wzrost kosztów gospodarki odpadami komunalnymi. Dotychczas część surowców wtórnych, w szczególności PET i aluminium, stanowiła przychód lokalnych instalacji. Obecnie materiały te będą trafiać przede wszystkim do operatorów systemu kaucyjnego, podczas gdy koszty funkcjonowania instalacji pozostaną na dotychczasowym poziomie.

Dodatkowo pojawia się pytanie o możliwość uwzględnienia danych z systemu kaucyjnego w gminnych poziomach selektywnej zbiórki, których osiąganie jest obowiązkiem jednostek samorządu terytorialnego. Brak takiej możliwości mógłby skutkować nałożeniem kar, co w praktyce mogłoby prowadzić do zwiększenia obciążeń finansowych mieszkańców.

Mając na względzie powyższe kwestie, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy rozważane jest rozwiązanie, które pozwoliłoby gminom lub gminnym operatorom partycypować w środkach pochodzących z nieodebranej przez konsumentów kaucji, bądź inne mechanizmy kompensacyjne, które zrekompensowałyby możliwe straty i ograniczyły ryzyko wzrostu opłat dla mieszkańców?
2. Czy i w jaki sposób dane zawarte w sprawozdaniach operatorów systemu kaucyjnego, o których mowa w art. 40p ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, będą mogły być uwzględniane przez gminy w ich sprawozdawczości wynikającej z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach? Czy prowadzone są prace nad uzupełnieniem obowiązujących przepisów w tym zakresie?
3. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace nad polskim modelem rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) i czy zgłaszane przez stronę samorządową postulaty, w tym także w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 8 października br., są uwzględniane w toku dalszych prac legislacyjnych?

Z wyrazami szacunku

Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm RP