Interpelacja w sprawie przeprowadzenia stałego monitoringu jakości wody w nowo powstających jeziorach i zbiornikach wodnych na terenach gmin Bukowno, Bolesław, Olkusz i Klucze oraz działań administracji państwowej w tym obszarze, w związku z powołaniem przez prezesa Rady Ministrów Międzyresortowego Zespołu ds. usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w rejonie

Temat nowo powstających zbiorników wodnych na obszarze rejonu olkuskiego, których powierzchnia może przekroczyć nawet 300 ha, jest obserwowany przez wielu naukowców, władze samorządowe, a przede wszystkim przez mieszkańców.

Powstające zalewiska, przeradzające się następnie w duże zbiorniki wodne, mogą być w przyszłości szansą na turystyczny rozwój obszaru ziemi olkuskiej, tym bardziej że w tym rejonie nastąpił koniec historycznego i wielowiekowego wydobycia rud cynku i ołowiu, a wcześniej srebra. Jednym słowem – nastąpił kres górnictwa. Aby te tereny stały się atrakcyjne, musi zostać spełniony warunek: te obszary muszą być stosownie przygotowane, zabezpieczone i uznane za bezpieczne, aby mogły być wykorzystywane w rozwoju turystyki wodnej. Już obecnie – m.in. w dawnych wyrobiskach po kopalniach piasku – powstało pięć dużych akwenów wodnych. Budzą one spore zainteresowanie lokalnej społeczności, jak i osób, które z całego regionu przyjeżdżają, aby zaobserwować to niezwykłe zjawisko. Jednak wstęp w ich okolice jest zakazany z uwagi na możliwość powstawania zapadlisk (deformacji nieciągłych).

Wbrew początkowym opiniom naukowców poziom wody w rejonie olkuskim odtworzył się w ciągu trzech lat, podczas gdy przewidywania ekspertów mówiły o okresie 30-40, a nawet 50 lat. Nie jest to jednak sytuacja pożądana, gdyż implikuje szereg problemów zarówno dla administracji państwowej, jak i samorządowej. Konieczność budowy infrastruktury wodnej, przebudowy infrastruktury drogowej, możliwość wystąpienia podtopień budynków, rozległe tereny, gdzie mogą wystąpić zapadliska – przed tymi wszystkimi wyzwaniami stoją dziś władze. Osobną, choć niezwykle ważną kwestią, jest temat występowania deformacji nieciągłych (zapadlisk) i dalszego zabezpieczenia terenów niebezpiecznych, a w przyszłości przywrócenia im ich funkcji.

W wielu miejscach w Polsce wody w dramatyczny sposób ubywa. W rejonie olkuskim – na skutek wyłączenia pomp i zamknięcia kopalni rud cynku i ołowiu – w ekspresowym tempie wypełnia się tzw. lej depresji.

Donald Tusk podczas wizyty w Trzebini obiecał – w obecności parlamentarzystów m.in M. Sowy i D. Niedzieli –natychmiastową pomoc mieszkańcom tego obszaru. Pomoc ta jednak nigdy nie nastąpiła. Mieszkańcy czują się rozczarowani i oszukani.

Proszę więc Pana Premiera o szczegółowe i wyczerpujące odniesienie się do poniższych pytań (proszę o odniesienie się do każdego z pytań osobno):

1. Jakie konkretne działania – od dnia powstania do daty udzielenia odpowiedzi na interpelację – podjął Międzyresortowy Zespół do spraw usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z występowaniem zapadlisk i podtopień na terenie gminy Trzebinia i w rejonie olkuskim? Proszę o wskazanie.

2. Ile spotkań, kiedy i gdzie odbył międzyresortowy zespół? Czy są dostępne protokoły z tych spotkań? Jeśli tak, proszę o ich załączenie w odpowiedzi na poniższą interpelację.

3. Czy zespół spotkał się z władzami samorządowymi gminy Trzebinia oraz gmin: Bukowno, Bolesław, Olkusz i Klucze powiatu olkuskiego? Jeśli tak, jaka była agenda spotkania i jakie zapadły ustalenia?

4. Czy w budżecie państwa na rok 2026 planuje się dedykowane środki dla gmin wskazanych w zarządzeniu premiera?

5. Czy międzyresortowy zespół wnioskował o wpisanie do budżetu państwa dedykowanych środków, które posłużą przygotowaniu ekspertyz, analiz oraz wsparciu finansowemu dla gminy Trzebinia i gmin rejonu olkuskiego?

6. Czy międzyresortowy zespół szacował, jakie są niezbędne środki finansowe, aby z jednej strony zatrzymać degradację terenu, zabezpieczyć miejsca niebezpieczne i przygotować infrastrukturę w przyszłości na potrzeby wykorzystania jej np. w obszarze turystyki?

7. Czy ze strony ministerstwa środowiska i Ministerstwa Zdrowia (stacje sanitarno-epidemiologiczne), a także ze strony międzyresortowego zespołu lub innych organów były zlecone badania wody w nowo powstających zbiornikach wodnych na terenie rejonu olkuskiego? Jeśli nie, czy taki stały monitoring składu chemicznego wody będzie zlecony? Czy na dziś woda w nowo powstających zbiornikach jest bezpieczna dla zdrowia i życia mieszkańców? Jeśli tak, proszę o wskazanie wyników badań wody z tego rejonu.

8. Czy międzyresortowy zespół bierze pod uwagę, że podnoszące się wody podziemne, które utworzyły zalewiska (zbiorniki), mogą być zanieczyszczone metalami ciężkimi z uwagi na fakt wieloletniego wydobycia w tym rejonie rud cynku i ołowiu?

9. Jak wygląda współpraca międzyresortowego zespołu z firmą ZGH „Bolesław“ w Bukownie, która przez lata prowadziła wydobycie w tym terenie?

10. Czy został już ustalony zakres odpowiedzialności ZGH „Bolesław“ (w związku z procesem likwidacji kopalni) w rejonie olkuskim? Czy ze strony międzyresortowego zespołu i ministerstw nadzorujących obszar przemysłu, energii i ochrony środowiska będą podejmowane jakiekolwiek działania pomocowe dla samorządów zmagających się z problemem zapadlisk oraz zalewisk (powstawania zbiorników wodnych)? Jakie plany mają w tym zakresie poszczególne resorty?