Interpelacja w sprawie ujęcia ratownictwa górskiego w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 oraz planowania inwestycji sprzętowych i infrastrukturalnych dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego

Szanowny Panie Ministrze,

ratownictwo górskie stanowi integralny element krajowego systemu bezpieczeństwa i ochrony ludności. Zadania w tym zakresie realizują podmioty uprawnione do prowadzenia ratownictwa górskiego, działające na podstawie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz. U. z 2022 r. poz. 1423). Zgodnie z art. 3 tej ustawy ratownictwo w górach prowadzą podmioty, które zawarły z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych porozumienie w sprawie wykonywania zadań ratowniczych.

Z początkiem 2025 roku weszła w życie ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1907), która stworzyła nowy system planowania, ewidencjonowania i finansowania zadań ochrony ludności. Na jej podstawie Rada Ministrów w dniu 27 maja 2025 r. przyjęła Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 (OLiOC) stanowiący podstawowy instrument koordynacji i finansowania działań w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego, w tym zadań ratowniczych w terenach górskich.

W rozdziale 4.2 Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej zatytułowanym „Kluczowe obszary działania” przewidziano doposażenie podmiotów ochrony ludności w sprzęt ratowniczy i medyczny oraz przegląd i modernizację śmigłowca ratowniczego dedykowanego do działań w górach (dla Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego). Ten zapis jednoznacznie potwierdza, że ratownictwo górskie zostało formalnie włączone do Programu OLiOC 2025–2026 jako wyspecjalizowany komponent systemu ochrony ludności. Program obejmuje również modernizację sieci lądowisk przyszpitalnych oraz rozwój infrastruktury wspierającej operacje lotnicze i koordynację działań ratowniczych w terenie górskim. Nowy system przewiduje prowadzenie centralnej ewidencji zasobów ochrony ludności, w której powinny być ujmowane dane dotyczące sprzętu, pojazdów, łączności oraz zaplecza logistycznego podmiotów realizujących zadania ratownictwa górskiego.

Podmioty te, mimo że działają w formie stowarzyszeń, wykonują zadania zlecone państwa na mocy porozumień z MSWiA i są współfinansowane ze środków publicznych zgodnie z art. 10 i art. 11 ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach. Z perspektywy systemowej stanowią więc element ochrony ludności w rozumieniu ustawy z 2024 r., a ich działalność powinna podlegać takim samym zasadom planowania, nadzoru i finansowania, jak innych podmiotów ratowniczych.

Zasadne jest zatem uzyskanie informacji, w jaki sposób resort włącza zadania ratownictwa górskiego w ramy Programu OLiOC, jak planowane są inwestycje sprzętowe i infrastrukturalne oraz jakie mechanizmy nadzoru i raportowania przewidziano dla podmiotów wykonujących zadania publiczne w tym zakresie.

W związku z powyższym bardzo proszę o odpowiedzi na pytania:

1. W której części Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 ujęto zadania ratownictwa górskiego, z jaką alokacją finansową na lata 2025–2026 i jakimi miernikami (np. gotowość operacyjna, czas reakcji, dostępność sprzętu)?
2. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opracowało lub planuje opracowanie wieloletniego planu inwestycyjnego na lata 2025–2030 dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego, obejmującego modernizację baz, łączności, pojazdów terenowych i sprzętu lotniczego?
3. Czy funkcjonuje centralna ewidencja zasobów ratownictwa górskiego, obejmująca liczbę, rozmieszczenie, wiek i stan techniczny sprzętu użytkowanego przez podmioty uprawnione, zgodnie z rozdziałem 4 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej?
4. Jakie mechanizmy monitorowania i raportowania realizacji zadań przewidziano dla ratownictwa górskiego w ramach Programu OLiOC 2025–2026 – czy istnieją regularne audyty gotowości operacyjnej, przeglądy techniczne i sprawozdawczość finansowa?
5. Czy w ramach wdrażania ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje akty wykonawcze, które określą minimalne standardy techniczne, organizacyjne i szkoleniowe dla podmiotów realizujących zadania ratownictwa górskiego, sposób ujęcia tych podmiotów w systemie ewidencji zasobów ochrony ludności oraz tryb i warunki finansowania ich działań z budżetu państwa? Proszę o wskazanie tytułów projektowanych rozporządzeń, zakresu ich regulacji i planowanego terminu ich wejścia w życie.

Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwoju i Wsparcia Ratowniczych Służb Górskich w Polsce