Interpelacja w sprawie przyszłości Elektrowni Rybnik

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana w sprawie przyszłości elektrowni w Rybniku, której działalność odgrywa kluczową rolę w systemie elektroenergetycznym naszego kraju, szczególnie w kontekście bieżących wyzwań energetycznych i potencjalnych niedoborów mocy w systemie.

Elektrownia w Rybniku, przejęta w 2017 roku przez Polską Grupę Energetyczną od francuskiego koncernu EDF, przeszła szereg modernizacji, których łączny koszt wyniósł ponad 400 mln zł. Inwestycje te obejmowały m.in. instalacje mokrego odsiarczania spalin, redukcji tlenków azotu oraz odpylania, dzięki czemu obiekt spełnia obecne normy środowiskowe. Z uwagi na zrealizowane inwestycje oraz kluczową rolę bloków klasy 200 MW w regulacji systemu pojawiają się wątpliwości dotyczące zasadności decyzji o planowanym zamknięciu elektrowni z końcem 2025 roku.

W obliczu dynamicznej sytuacji na rynku energii w Europie, a także zjawiska dunkelflaute – długotrwałego braku produkcji energii z OZE – warto zwrócić uwagę na przykłady z innych krajów. Francja i Niemcy, choć deklarują stopniowe odchodzenie od węgla, w sytuacjach kryzysowych zdecydowały się na utrzymanie lub wznowienie pracy elektrowni węglowych jako zabezpieczenia energetycznego.

Zaniepokojenie lokalnej społeczności i moje własne obawy jako przedstawiciela regionu dotyczą zarówno potencjalnych niedoborów mocy w systemie elektroenergetycznym, jak i skutków społeczno-gospodarczych, w tym utraty miejsc pracy przez około 500 osób zatrudnionych w elektrowni.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Jakiego pochodzenia jest paliwo spalane w Elektrowni Rybnik, a w szczególności jaki jest udział węgla z kopalni Jankowice i Chwałowice w ogólnym użyciu oraz czy koszty paliwa dla Elektrowni Rybnik uwzględniają niskie koszty transportu oraz magazynowania z racji lokalizacji?
2. Czy bloki klasy 200 MW w Elektrowni Rybnik są wystarczająco elastyczne, aby w razie potrzeby generować moce w zakresie od 140 MW do 225 MW?
3. Czy inwestycje zrealizowane na ponad 400 mln zł są zgodne z obowiązującymi normami ochrony środowiska i umożliwiają funkcjonowanie Elektrowni Rybnik do 2034 roku?
4. Jaki wpływ na wynik finansowy elektrowni miała praca czterech bloków w 2024 roku, szacowana na 5–6 tys. godzin rocznie dla każdego z bloków, w godzinach szczytowych, ale i w okresie dużej generacji OZE, niezależnie od panujących na rynku cen?
5. Jaki jest powód braku wykorzystywania przez operatora i planistów PGE elastyczności produkcji Elektrowni Rybnik (możliwość odstawienia wszystkich bloków w okresie niskich cen, w tym celu wybudowana została wytwornica pary)?
6. Jaki jest powód realizacji planu produkcji Elektrowni Rybnik w roku 2024 na poziomie 130% zaplanowanej wartości rocznej – czy wynika to z niedoborów mocy w tym rejonie?
7. Czy jest prawdą, że już w 2026 roku Polska może zmierzyć się z niedoborem około 4 700 MW mocy, a po roku 2030 – nawet 9 500 MW?
8. Na jakim etapie jest budowa bloku gazowo-parowego nowej elektrowni Rybnik i czy jego uruchomienie z końcem 2026 roku jest niezagrożone? Czy uwzględniono ryzyko opóźnień, jak to miało miejsce w Gryfinie i na Żeraniu?
9. Czy operator PSE gwarantuje zasilanie wszystkich odbiorców z lokalnego węzła Stacji Wielopole bez pracującego źródła generacji w tym rejonie (po odstawieniu bloków elektrowni węglowej, a bez uruchomionego bloku gazowo-parowego, przerwa trwająca od 14 do 18 m-cy)
10. Czy nie należałoby rozważyć utrzymania bloków węglowych Elektrowni Rybnik w rezerwie energetycznej, co pozwoliłoby na elastyczne reagowanie na spadki produkcji energii w systemie?
11. Czy analizowano scenariusz ekonomiczny spalania węgli niskich jakości (w tym mułów) przez Elektrownię Rybnik – dodana wartość ekonomiczna dla PGG i JSW? Elektrownia posiada urządzenia i instalacje środowiskowe dostosowane do tego typu paliw jako jeden z nielicznych zakładów w Polsce.
12. Jakie jest stanowisko Polskich Sieci Energetycznych SA, których zadaniem jest zapewnienie niezawodnej pracy sieci przesyłowej i dostaw energii elektrycznej do wszystkich regionów kraju wobec likwidacji elektrowni węglowej w Rybniku z końcem 2025 roku?

Elektrownia w Rybniku może pełnić istotną rolę jako element rezerwy energetycznej kraju, tak jak to ma miejsce w podobnych elektrowniach za naszą zachodnią granicą, wspierając stabilność dostaw energii, szczególnie w obliczu dynamicznej transformacji energetycznej.

Z wyrazami szacunku

Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP