Interpelacja w sprawie zmiany przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie wydawania decyzji administracyjnych przez ZUS przy odmowie rozłożenia należności na raty, umorzenia lub odroczenia płatności

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), kieruję interpelację dotyczącą konieczności ujednolicenia zasad wydawania decyzji administracyjnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w sprawach dotyczących rozłożenia na raty, umorzenia lub odroczenia płatności składek.

W dniu 10 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę (III UZP 3/24), zgodnie z którą odmowa uwzględnienia wniosku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2024 r., poz. 479) o rozłożeniu należności z tytułu składek na raty następuje w formie decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy).

Uchwała ta ma charakter wiążący i doprecyzowuje obowiązujące przepisy, jednakże w praktyce nadal występują rozbieżności w ich stosowaniu – nie wszystkie jednostki ZUS wydają decyzje administracyjne w sytuacji odmowy, często ograniczając się jedynie do zawiadomień o negatywnym załatwieniu sprawy.

Jest to bardzo poważny problem dla wielu płatników składek – zwłaszcza przedsiębiorców – którzy w sytuacji odmowy nie otrzymują decyzji administracyjnej, co uniemożliwia im skuteczne odwołanie się do sądu i ochronę swoich praw.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy rząd planuje podjęcie inicjatywy legislacyjnej mającej na celu zmianę ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zakresie wprowadzenia obowiązku wydawania przez ZUS decyzji administracyjnej również w przypadku odmowy rozłożenia należności na raty, umorzenia lub odroczenia płatności składek?

2. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych podejmują działania mające na celu ujednolicenie praktyki wydawania decyzji administracyjnych w tego typu sprawach?

3. Czy przewiduje się działania informacyjne lub szkoleniowe dla pracowników ZUS, które zwiększyłyby świadomość konieczności stosowania się do uchwały SN i ujednoliciły praktykę?

Z poważaniem

Elżbieta Gelert