Interpelacja w sprawie stanowiska polskiego rządu w kwestii siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych

Szanowny Panie Ministrze,

17 maja 2023 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt kompleksowej reformy unii celnej UE. Jednym z elementów reformy jest utworzenie Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych (EUCA – European Union Customs Authority), zdecentralizowanej agencji mającej na celu dzielenie się fachową wiedzą i zasobami pomiędzy państwami członkowskimi. Instytucja ta ma osiągnąć zdolność operacyjną do dnia 31 grudnia drugiego roku po dacie wejścia w życie nowego unijnego kodeksu celnego, czyli przypuszczalnie w 2028 r. Na chwilę obecną kwestia siedziby ww. urzędu nie została przesądzona - obecne brzmienie art. 206 kodeksu określającego siedzibę tego urzędu brzmi: "Siedzibą Urzędu UE ds. Celnych jest [...]". Lokalizacja siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych to nie jest tylko kwestia prestiżu, ale również wymierne korzyści dla kraju, który będzie go gościć. Ten nowy organ celny nadzorować będzie nowe unijne centrum danych celnych – scentralizowane centrum informacji celnej, które stanie się motorem nowego systemu i ułatwi komunikację między organami celnymi a przedsiębiorstwami. Zakłada się, że Urząd UE ds. Celnych po fazie rozruchu docelowo zatrudni 250 pracowników, z czego około 115 będzie bezpośrednio związanych z technologią informacyjną, danymi i zarządzaniem ryzykiem.

Jako Polska mamy poważne argumenty, aby starać się o lokalizację EUCA - centralne położenie na logistycznej mapie Europy, gdzie przebiegają najważniejsze transeuropejskie korytarze transportowe. Nasz kraj jest strategiczną granicą całej Unii Europejskiej - to na tej granicy toczy się realna walka o skuteczność unijnych sankcji, zwalczanie nielegalnego handlu i przeciwdziałanie działaniom hybrydowym. Mamy również sprawdzone w działaniu kadry - kompetencje i doświadczenie polskiej Krajowej Administracji Skarbowej, w tym Służby Celno-Skarbowej.

Szanse, jakie wiążą się z posiadaniem na swoim terytorium siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych zostały już właściwie docenione przez kilka krajów członkowskich, które oficjalnie zgłosiły swoje kandydatury:
- Francja zgłosiła propozycję Lille;
- Hiszpania proponuje na siedzibę EUCA Malagę;
- Portugalia zaproponowała jako siedzibę urzędu Porto;
- również Holandia zgłosiła swoje zainteresowanie umiejscowieniem siedziby EUCA na jej terytorium.

W związku z opisaną sytuacją proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy Rada Ministrów RP podziela pogląd, iż z punktu widzenia interesów naszego kraju, jak również interesów całej Wspólnoty, korzystne byłoby, aby siedziba Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych znajdowała się w Polsce?
2. Jeżeli Rada Ministrów RP podziela ten pogląd - to jaką lokalizację chce zaproponować i jakie kroki zamierza podjąć w celu promowania takiego rozwiązania?
3. Czy do tej pory polski rząd podjął jakiekolwiek działania w kierunku promowania Polski jako potencjalnej siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych? A jeśli tak, to jakie?