Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych

Tychy, 20 października 2025 roku

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego wpłynęły informacje oraz dokumenty wskazujące na możliwe nieprawidłowości w sposobie stosowania przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych przez organy samorządu radców prawnych, w szczególności w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w strukturach samorządowych.

Z otrzymanych materiałów wynika, iż w samorządzie radców prawnych przyjęto interpretację, zgodnie z którą osoby pełniące funkcje w organach samorządu (takie jak dziekan, prezes, sekretarz, skarbnik, rzecznicy dyscyplinarni czy sędziowie sądów dyscyplinarnych) ponoszą odpowiedzialność wyłącznie jako radcy prawni – a nie jako osoby pełniące funkcje publicznoprawne w ramach samorządu zawodowego.

W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której:

• rzecznicy dyscyplinarni odpowiadają jedynie jako radcy prawni, co skutkuje tym, że skarga na działania rzecznika kierowana jest do niego samego,
• członkowie sądów dyscyplinarnych prowadzą postępowania w sprawach, w których sami mogą być stronami,
• a pozostałe osoby funkcyjne de facto nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za działania niezgodne z ustawą o radcach prawnych lub Kodeksem Etyki Radcy Prawnego.

Taka interpretacja prowadzi do oczywistych konfliktów interesów, naruszenia zasad bezstronności i niezależności oraz stwarza ryzyko występowania patologii w postępowaniach dyscyplinarnych.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy interpretacja przepisów ustawy o radcach prawnych dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie, przedstawiona powyżej, jest prawidłowa i zgodna z obowiązującym prawem?
2. Jeżeli interpretacja ta jest niezgodna z obowiązującymi przepisami, czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie działań nadzorczych lub legislacyjnych w celu jednoznacznego uregulowania zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych?
3. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę wprowadzenia rozwiązań gwarantujących niezależność postępowań dyscyplinarnych w stosunku do osób pełniących funkcje w organach samorządowych, aby uniknąć sytuacji, w której organy te są jednocześnie stroną i sędzią we własnych sprawach?

Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.

Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej