Interpelacja w sprawie deficytu osocza w Polsce

Raport Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych w swym opublikowanym niedawno raporcie „Polityka osoczowa w Polsce na tle europejskim” stwierdza, iż Polska potrzebuje naprawy legislacji w zakresie poboru osocza. Osocze krwi jest bowiem produktem ratującym życie i zdrowie pacjentów, z niego pochodzą w wyniku frakcjonowania produkty: immunoglobuliny, albuminy czy czynniki krzepnięcia. Leki z niego pozyskiwane stanowią niejednokrotnie jedyną możliwość leczenia wielu ciężkich i rzadkich zespołów chorobowych, których pojawiło się więcej po pandemii Covid-19. Produkcja leków z osocza jest jednak procesem wyjątkowo skomplikowanym, a proces od pobrania osocza od dawcy do przygotowania na jego bazie gotowego leku może zabrać nawet 12 miesięcy.

Z roku na rok zużycie osocza zwiększa się, i stopniowo staje się ono towarem deficytowym. Jak wynika z przedmiotowego raportu, prawie 40% osocza wykorzystywanego do wytwarzania leków dla europejskich pacjentów pochodzi od prywatnych dawców z USA. Polska powinna czerpać z doświadczeń innych krajów (m.in. Austria i Niemcy), które deklarują samowystarczalność w zakresie osocza. Kraje te mają publicznoprywatny system poboru osocza, w którym prywatne centra dawstwa współistnieją z instytucjami publicznymi, a dawcy mają możliwość otrzymania rekompensaty finansowej o stałej stawce za pokryte wydatki i niedogodności związane z procedurami pobierania osocza. Większość krajów zapewnia również swoistą rekompensatę, m.in. ulgi podatkowe, dni wolne czy też ryczałtowy zasiłek. Powyższe rozwiązania są obecnie przedmiotem debat w UE, toczących się w ramach prac legislacyjnych nad tzw. rozporządzeniem SoHO.

W Polsce zarówno dawcy osocza i krwi pełnej otrzymują posiłek regeneracyjny, mogą skorzystać z ulgi podatkowej a także dwóch dni wolnych od pracy. Jednakże przepisy dotyczące krwi i osocza powinny być w tym zakresie zróżnicowane. Nadto 80% Polaków nie wie, czym jest osocze i do czego jest wykorzystywane, dlatego tak bardzo ważne jest stworzenie bazy wiedzy na temat osocza i zachęcanie do jego oddawania, również poprzez kampanię informującą o rekompensatach dla dawców. Polityka osoczowa stanowi bowiem nieodłączny element bezpieczeństwa państwa, gdyż jak najszybciej należy Polsce zapewnić produkty osoczopochodne, i nie uzależniać nas od innych krajów, tylko skupić się na samowystarczalności. Tym bardziej zasadne i pilne wydaje się opracowanie i wdrożenie kompleksowej polityki osoczowej, która uporządkuje i zorganizuje działania związane zarówno z dawstwem jak i wykorzystaniem osocza oraz tworzeniem niezbędnych rezerw tego cennego surowca.

Z uwagi na przedstawione powyżej uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Na jakim etapie procedowania znajduje się nowa ustawa o krwiodawstwie i krwiolecznictwie?
2. Proszę wskazać czy w wyżej wspomnianym akcie prawnym zmieniono/ulepszono przepisy dotyczące dawstwa osocza, jakie prawa zyskają dawcy?
3. Czy Polska jest w stanie stać się samowystarczalną w zakresie osocza i związanej z nim produkcji produktów osoczopochodnych? Jeśli tak, jakie kroki podejmie ministerstwo, by upowszechnić wiedzę o krwiodawstwie i osoczodawstwie?
4. W związku z katastrofalnym stanem wiedzy Polaków o niezbędności dawstwa osocza, czy ministerstwo rozważy przeprowadzenie kampanii społecznej w mediach, zachęcającej Polaków do oddawania osocza?