Interpelacja w sprawie odmowy przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową od osób osadzonych w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 27 marca 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta wprowadziła między innymi możliwość wprowadzenia czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może zostać wprowadzone na okres nie dłuższy niż 60 dni przez Radę Ministrów. Za zgodą Sejmu ograniczenie to może zostać przedłużone na kolejne 60 dni. Ograniczenie to zostało wprowadzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. na granicy państwowej z Republiką Białoruś. Ograniczenie to zostało już dwukrotnie przedłużane za zgodą Sejmu i obowiązuje również obecnie.

Czasowe ograniczenie prawa do składania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zgodnie z ustawą z dnia 21 lutego 2025 r. może zostać wprowadzone, gdy ma miejsce instrumentalizacja, czyli prowadzenie przez państwo graniczące z Rzecząpospolitą Polską lub inny podmiot działań´ zmierzających do umożliwienia przekroczenia przez cudzoziemców wbrew przepisom prawa granicy zewnętrznej. Jednocześnie rozporządzenie Rady Ministrów wprowadza to ograniczenie „na granicy z Białorusią“. Ani ustawa, ani rozporządzenie nie definiują pojęcia granicy na potrzeby stosowania ustanowionych przepisów. Jednocześnie komendant placówki Straży Granicznej w Białej Podlaskiej, na podstawie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, odmawia przyjęcia wniosku o ochronę międzynarodową od osób umieszczonych w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w Białej Podlaskiej, jako podstawę prawną wskazując przepisy wskazane wyżej, i jako przyczynę odmowy wskazując przejście przez aplikującego granicy z Białorusią.

W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo wie o praktyce nieprzyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców w oparciu o przepis art. 33b ust. 1 w zw. z art. 33a ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP?
2. Czy ministerstwo wie o praktyce nieprzyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w Białej Podlaskiej w oparciu o przepis art. 33b ust. 1 w zw. z art. 33a ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP?
3. Jak ministerstwo rozumie pojęcie „na granicy z Republiką Białorusi“ wskazane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej?
4. Jak MSWiA rozumie pojęcie „odcinka granicy“ użyte w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP użyte w art. 33a ust. 4?

Z poważaniem

Franciszek Sterczewski