Interpelacja w sprawie wsparcia budowy oraz montażu wind w budynkach wielorodzinnych pozbawionych dźwigów osobowych

Szanowny Panie Ministrze,

do naszych biur poselskich coraz częściej zgłaszają się osoby starsze, schorowane, które od kilkudziesięciu lat zamieszkują w budynkach wielorodzinnych pozbawionych wind. Z roku na rok problem ten przybiera na sile. Seniorzy, którzy mieszkają na 3. lub 4. piętrze, często nie są w stanie samodzielnie opuścić swojego mieszkania – w praktyce stają się „więźniami czwartego piętra”.

Dla wielu z nich codzienne zejście po schodach jest niemożliwe ze względu na choroby układu krążenia, schorzenia ortopedyczne lub niepełnosprawności. Osoby te spędzają większość czasu w zamknięciu, co negatywnie wpływa nie tylko na ich stan zdrowia, ale i kondycję psychiczną.

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w Polsce żyje obecnie ok. 10 milionów seniorów, a w 2050 roku osoby starsze będą stanowić nawet 40% społeczeństwa. Oznacza to, że problem braku wind w starszych budynkach, powstałych w latach 60., 70. i 80., wkrótce stanie się jednym z najpoważniejszych wyzwań infrastrukturalnych i społecznych w naszym kraju.

W obowiązujących przepisach brakuje jednak realnego instrumentu finansowego lub prawnego, który umożliwiałby wspólnotom i spółdzielniom mieszkaniowym modernizację budynków poprzez budowę lub montaż wind zewnętrznych lub wewnętrznych. Rządowa propozycja zmian w ustawie o ochronie praw lokatorów nie rozwiązuje tego problemu – przeciwnie, przewiduje możliwość zamiany mieszkań, co dla wielu seniorów oznacza konieczność opuszczenia swojego domu, nierzadko dorobku całego życia.

Dlatego w mojej ocenie konieczne jest opracowanie programu rządowego wspierającego instalację wind w budynkach wielorodzinnych liczących 3 i 4 kondygnacje, które dotychczas nie były nimi wyposażone. Program taki mógłby być realizowany we współpracy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, PFRON oraz jednostkami samorządu terytorialnego, na wzór programów poprawy efektywności energetycznej czy wymiany źródeł ciepła.

W związku z powyższym, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie programu dofinansowania modernizacji budynków mieszkalnych poprzez montaż wind lub platform dźwigowych w budynkach do czterech kondygnacji, w których ich dotychczas nie zainstalowano?

2. Czy resort prowadzi analizy lub konsultacje w zakresie zmiany przepisów techniczno-budowlanych, które ułatwiłyby montaż wind zewnętrznych przy starszych budynkach wielorodzinnych?

3. Czy ministerstwo planuje włączenie zagadnienia poprawy dostępności budynków mieszkalnych dla osób starszych i niepełnosprawnych do przyszłych edycji programów modernizacyjnych realizowanych przez BGK, PFRON lub samorządy (np. w ramach „Funduszu Dostępności” lub programów rewitalizacyjnych)?

4. Czy możliwe jest opracowanie przez resort pilotażowego programu wsparcia gmin i wspólnot mieszkaniowych w montażu wind w budynkach o niskiej zabudowie, w których zamieszkują głównie osoby starsze?

Wprowadzenie takiego programu byłoby nie tylko realnym wsparciem dla seniorów, ale również inwestycją w poprawę jakości życia, integrację społeczną i bezpieczeństwo mieszkańców. Wpisywałoby się to w realizację polityki państwa w zakresie likwidowania barier architektonicznych oraz wspierania godnego i samodzielnego życia osób starszych.