Interpelacja w sprawie rozliczania godzin ponadwymiarowych nauczycielek i nauczycieli

Szanowna Pani Ministro,

środowiska nauczycielskie i dyrektorskie z rosnącym zaniepokojeniem obserwują brak komunikatu Ministerstwa Edukacji Narodowej dotyczącego sposobu rozliczania nadgodzin w roku szkolnym 2025/2026.

W przestrzeni publicznej i mediach branżowych pojawiały się wielokrotne zapewnienia przedstawicieli resortu, że stosowne wyjaśnienia i jednolite wytyczne zostaną opublikowane do 8 października br. Komunikat w tej sprawie wciąż jednak nie został udostępniony, co generuje chaos interpretacyjny i praktyczne przeszkody w funkcjonowaniu szkół.

Zgłaszane przez nauczycieli i dyrektorów problemy obejmują m.in.:

- brak jednolitych zasad rozliczania godzin ponadwymiarowych w okresach, w których występują zastępstwa doraźne, zajęcia indywidualne lub łączenie grup,
- niejednolite podejście organów prowadzących do sposobu naliczania wynagrodzeń za nadgodziny w tygodniach z niepełnym planem zajęć (np. z powodu rekolekcji, wycieczek, dni dyrektorskich itp.),
- trudności w interpretacji przepisów rozporządzenia MEN z dnia 31 października 2023 r. w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli (Dz. U. 2023 poz. 2374) w kontekście nowych planów pracy i godzin dostępności,
- rosnące opóźnienia w wypłatach wynagrodzeń za przepracowane nadgodziny oraz brak przejrzystego mechanizmu weryfikacji tych rozliczeń.

Nauczyciele, którzy w wielu przypadkach wykonują po kilkanaście dodatkowych godzin tygodniowo, nie wiedzą, w jakiej formie i czy w ogóle godziny te zostaną rozliczone. Brak jednoznacznego stanowiska resortu powoduje, że decyzje zapadają arbitralnie – różnie w poszczególnych gminach i powiatach. Niektóre samorządy ograniczają wypłatę nadgodzin, powołując się na niejasność przepisów, inne natomiast stosują wewnętrzne interpretacje, często sprzeczne z Kartą Nauczyciela (art. 35 ust. 3).

Takie działania prowadzą do narastającej frustracji i poczucia lekceważenia środowiska nauczycielskiego. W kontekście stale powtarzanych w debacie publicznej zapewnień o „przywracaniu prestiżu zawodu nauczyciela“ trudno zaakceptować sytuację, w której osoby wykonujące pracę ponad obowiązkowy wymiar godzin muszą walczyć o elementarne prawo do wynagrodzenia za wykonaną pracę.

W związku z powyższym proszę Panią Ministrę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Z jakiego powodu ministerstwo nie opublikowało komunikatu dotyczącego zasad rozliczania nadgodzin nauczycieli w roku szkolnym 2025/2026 w zapowiadanym terminie?

2. Kiedy ministerstwo wprowadzi jednolite wytyczne dla organów prowadzących i dyrektorów szkół, określające sposób naliczania i wypłaty wynagrodzeń za godziny ponadwymiarowe?

3. Czy resort dysponuje danymi dotyczącymi liczby przypadków opóźnień lub odmów wypłaty należnych nauczycielom środków z tytułu nadgodzin? Proszę o wskazanie tej liczby z podziałem na województwa.

4. Czy w MEN jest analizowany problem rozbieżności między przepisami Karty Nauczyciela a praktyką organów samorządowych w zakresie rozliczania nadgodzin? Jakie jest stanowisko ministerstwa w tej sprawie? Jakie działania podejmie ministerstwo, by ten problem zlikwidować?

5. Kiedy nastąpi opublikowanie jednolitego komunikatu lub interpretacji prawnej w tej sprawie? Czy jest przewidziany termin obowiązywania wstecz, tak aby objąć wypłaty za okres od września 2025 roku?

6. Czy są planowane wyrównania w przypadku braku wypłat za godziny ponadwymiarowe za okres od września 2025 roku?

Z poważaniem

Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP