Interpelacja w sprawie wykorzystania środków z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej w poszczególnych województwach

Szanowny Panie Ministrze,

wykluczenie komunikacyjne jest jednym z najczęściej zgłaszanych przez mieszkańców Lubelszczyzny do biur poselskich problemów. Rozwój transportu publicznego przyczynia się do rozwoju wsi i miasteczek i umożliwia mieszkańcom mniejszych miejscowości swobodnie przemieszczanie się pomiędzy miastami, a tym samym pozwala na dotarcie do szkół, lekarzy lub pracy.

Ustawa z 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej miała na celu zwiększenie liczby połączeń komunikacyjnych.

W pierwszych latach funkcjonowania okazało się, że samorządy w niektórych województwach wykorzystują całą przydzieloną wojewodom na ten cel kwotę, a inne radzą sobie z tymi środkami znacznie gorzej. Przykładem województwa, które nie wykorzystywało środków z tego Funduszu jest m.in. województwo lubelskie. Z przyznanej województwu lubelskiemu kwoty około 65 mln zł rocznie udawało się spożytkować jedynie kilkanaście mln zł.

W związku z powyższym, w 2023 roku dokonano nowelizacji ustawy, aby móc dokonać przesunięć środków z województw, które nie wykorzystywały przyznanej im puli środków do województw, gdzie zapotrzebowanie było większe niż przyznane środki.

Wydatkowanie środków z funduszu zależy od aktywności samorządów. Niestety niektórzy samorządowcy zdają się nie zauważać wykluczenia komunikacyjnego. Przedstawiciel Zarządu Województwa Lubelskiego Zdzisław Szwed w odpowiedzi na moje pismo wskazał:

„Mając na uwadze powyższe, pragnę zapewnić Panią Poseł, iż w naszej ocenie istniejąca sieć połączeń autobusowych realizowana przez przewoźników wykonujących przewozów na podstawie zezwoleń uzupełniona przez linie użyteczności publicznej zabezpiecza potrzeby przewozowe mieszkańców naszego regionu."

We wcześniejszym fragmencie pisma UMWL przyznaje jednak, że:
„(...) samorządy wszystkich szczebli borykają się z problemem właściwego przeciwdziałania wykluczenia komunikacyjnego."

Członek Zarządu UMWL w jednym piśmie przyznaje, że wykluczenie komunikacyjne to powszechny problem, a jednocześnie mówi, że problem nie dotyczy województwa lubelskiego.

Z danych uzyskanych w odpowiedzi ministerstwa w 2022 roku wynikało, że Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego uzyskał dofinansowanie transportu autobusowego kwotami:

- w roku 2019 na kwotę 25 792 zł,
- w roku 2020 na kwotę 122 830,69 zł,
- w roku 2022 na kwotę 812 700 zł (dane UMWL).

Mimo że widać progres, to zauważyć należy, że inne urzędy marszałkowskie uzyskiwały wówczas kwoty nawet 10-ciokrotnie wyższe.

Niezrozumienie problemu i brak woli zmienienia zaistniałej sytuacji powoduje, że środki przekazywane wojewodzie lubelskiemu są finalnie przekazywane do innych województw, w których samorządowcy wykazują się inicjatywą i chęcią wyeliminowania wykluczenia komunikacyjnego.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:

1) Proszę wskazać, jakie kwoty wydatkowane były z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych w poszczególnych województwach w latach 2019-2023?

2) Jakie środki z Funduszu przydzielono województwu lubelskiemu w latach 2019-2023 wraz z informacją jaką kwotę wykorzystano?

3) Jakie działania podejmie ministerstwo, aby realnie wyeliminować wykluczenie komunikacyjne i zachęcić samorządy do korzystania z dostępnych funduszy?

Z poważaniem

Joanna Mucha
Posłanka na Sejm RP