Interpelacja w sprawie planowanej reorganizacji struktur PKP Polskie Linie Kolejowe SA

Szanowny Panie Ministrze,

z dużym niepokojem przyjąłem informacje o planowanych zmianach organizacyjnych w strukturach PKP Polskie Linie Kolejowe SA, polegających na integracji wybranych zakładów linii kolejowych.

Nie mogę pozostać obojętny wobec skutków, jakie te decyzje mogą przynieść dla północnej części województwa śląskiego.

Zgodnie z zapowiedziami, PKP PLK SA w Częstochowie miałby zostać włączony do Zakładu w Sosnowcu.

Takie rozwiązanie w mojej ocenie nieuzasadnione względami organizacyjnymi budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia równowagi rozwojowej regionu.

Częstochowa i okoliczne miasta stanowią ważny węzeł komunikacyjny oraz naturalne zaplecze transportowe północnej części województwa. Likwidacja lokalnego zakładu PLK oznaczałaby faktyczną marginalizację dobrze funkcjonującego ośrodka o bogatych tradycjach kolejowych i znaczeniu strategicznym dla systemu transportowego Polski.

Utrzymanie lokalnych struktur PKP PLK w północnej części regionu ma kluczowe znaczenie nie tylko dla samej Częstochowy, ale również dla sąsiednich powiatów i gmin. To właśnie ten obszar odpowiada za eksploatację odcinków o strategicznym znaczeniu komunikacyjnym, w tym połączeń z centralną częścią kraju.

Centralizacja decyzji w ramach jednej jednostki, oddalonej geograficznie i administracyjnie, może w praktyce utrudnić sprawną koordynację działań, wydłużyć procedury i ograniczyć skuteczność inwestycji infrastrukturalnych.

W obecnym okresie intensyfikacji działań inwestycyjnych, wynikających z wykorzystania środków Krajowego Planu Odbudowy i Funduszy Europejskich na lata 2021-2027, decyzje o tak daleko idących zmianach organizacyjnych mogą rodzić dodatkowe komplikacje i opóźnienia w realizacji kluczowych projektów infrastrukturalnych.

Wiele samorządów północnej części województwa śląskiego prowadzi obecnie inwestycje wymagające ścisłej synchronizacji z pracami PKP PLK. Wstrzymanie dla Polski w latach 2022-2024 funduszy unijnych powoduje dziś przyspieszenie i kumulację zadań, które muszą zostać rozliczone do końca 2028 roku.

Aspekt bezpieczeństwa i odporności państwa

Z perspektywy bezpieczeństwa narodowego, zarządzania kryzysowego i odporności infrastruktury krytycznej, utrzymanie rozproszonej struktury organizacyjnej – takiej jak obecna sieć zakładów PKP PLK – stanowi istotny element odporności państwa.

Doświadczenia płynące z ukraińskiego teatru działań wojennych pokazują jednoznacznie, że struktury zdecentralizowane i rozproszone są znacznie bardziej odporne na ataki, sabotaż i zakłócenia logistyczne.

Koncentracja decyzji i zasobów w jednym miejscu zwiększa natomiast ryzyko utraty zdolności operacyjnych w sytuacji kryzysowej, co może mieć konsekwencje zarówno dla bezpieczeństwa transportu, jak i dla funkcjonowania państwa w warunkach zagrożenia.

Dlatego z punktu widzenia odporności strategicznej państwa oraz zapewnienia ciągłości działania infrastruktury kolejowej, utrzymanie Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie jako samodzielnej jednostki organizacyjnej wydaje się rozwiązaniem racjonalnym i bezpiecznym.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało skutki likwidacji Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, odporności infrastruktury krytycznej oraz zarządzania kryzysowego?

2. Czy w toku planowania reorganizacji PKP PLK przeprowadzono konsultacje z jednostkami samorządu terytorialnego północnej części województwa śląskiego oraz związkami zawodowymi pracowników kolei?

3. Jakie są faktyczne przesłanki ekonomiczne i organizacyjne uzasadniające włączenie częstochowskiego zakładu do struktury w Sosnowcu?

4. Czy w kontekście doświadczeń wojny w Ukrainie ministerstwo nie uważa, że utrzymanie rozproszonych struktur zarządzania infrastrukturą kolejową zwiększa odporność i elastyczność systemu transportowego w sytuacjach kryzysowych?

5. Czy rozważane jest alternatywne rozwiązanie polegające na utrzymaniu Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie jako samodzielnej jednostki, z ewentualnym dostosowaniem jej struktury do nowych wymogów organizacyjnych, bez konieczności pełnej integracji z jednostką w Sosnowcu?

Z wyrazami szacunku

Andrzej Szewiński
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Zastępca Przewodniczącego Komisji Obrony Narodowej