Interpelacja w sprawie braków finansowych w budżecie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Bydgoszczy

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, ze zm.) od 1 stycznia 2024 r. wojewódzkie zespoły orzekania o niepełnosprawności wydają decyzje ustalające poziom potrzeby wsparcia.

Zgodnie z ww. ustawą decyzję wydaje się w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu wniosku do wojewódzkiego zespołu. Jednak z posiadanych informacji wynika, że we wszystkich województwach poziom realizacji ustawy i związany z tym czas oczekiwania na wydanie decyzji znacznie przekracza termin ustawowy.

W związku z wystąpieniem braków finansowych w budżecie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Bydgoszczy spowodowanych realizacją priorytetowego zadania: Wydawanie osobom z niepełnosprawnościami decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, proszę o dokonanie analizy wykonania budżetów wojewodów w dziale 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej, rozdziale 85321, z uwzględnieniem ustalonego limitu wydatków na to zadanie w budżecie państwa na 2025 rok. Z danych napływających z innych województw, np. wielkopolskiego, wynika, iż odnotowuje się tam niższe tempo realizacji zadania, co skutkuje niewykorzystaniem środków w ramach przyznanego limitu w wysokości 1 000 000 zł.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Bydgoszczy od początku 2025 roku wydał już ponad 24 tysiące decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia dla niepełnosprawnych mieszkańców województwa. Czas realizacji wniosku skrócił się ze 120 dni na początku br. do 52 dni w okresie sierpień/wrzesień. Tym samym zespół w Bydgoszczy wykonał zobowiązanie nałożone przez pełnomocnika rządu do spraw osób niepełnosprawnych w piśmie BON-IV.070.20.2025 i podjął wszelkie działania organizacyjne, tak aby do 31 sierpnia br. czas oczekiwania na realizację wniosku o decyzję był zgodny z przepisami prawa. Jednak podniesienie efektywności i wzrost liczby wydawanych decyzji wiązało się ze wzrostem kosztów, o czym na bieżąco informowano w pismach przesyłanych do pełnomocnika rządu do spraw osób niepełnosprawnych. Pomimo wdrożenia mechanizmów oszczędnościowych bez dodatkowego pilnego dofinansowania w wysokości 1 500 000 zł dalsze wydawanie decyzji w województwie kujawsko-pomorskim będzie niemożliwe.

Mając powyższe na uwadze, proszę o podjęcie działań mających na celu dokonanie całościowej analizy stopnia wykonania budżetów wojewodów w oparciu o przyznany na 2025 rok limit wydatków z budżetu państwa na zadanie: Wydawanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W przypadku wystąpienia oszczędności w ramach limitu krajowego na 2025 rok wnioskuję o rozważenie możliwości dokonania przesunięcia środków budżetowych pomiędzy województwami, np. z województwa wielkopolskiego, część 85/30, do województwa kujawsko-pomorskiego, część 85/04, w ramach tej samej klasyfikacji budżetowej. Podobnie, jeżeli w budżecie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wystąpią oszczędności, proszę o dokonanie wszelkich możliwych i skutecznych działań, tak aby środki te zostały przeznaczone na finansowanie działalności wojewódzkich zespołów, w tym zespołu w Bydgoszczy.

Dokonanie przeniesienia środków pomiędzy województwami nie spowoduje zwiększenia limitu ustalonego w ustawie o świadczeniu wspierającym i nie będzie miało negatywnego skutku finansowego.

Powyższe umożliwi utrzymanie ciągłości wydawania decyzji, ograniczy ryzyko, przyczyni się do efektywnego wykorzystanie środków budżetu państwa w skali całego kraju, a przede wszystkim realnie wpłynie na poziom niezbędnego wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.

Limit na wydawanie przez wojewódzkie zespoły tak ważnych decyzji dla osób z niepełnosprawnościami ustalony był w 2023 roku podczas prac na ustawą.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytanie:

Dlaczego pełnomocnik, mając ustawowy obowiązek monitorowania limitu – art. 70 ustawy o świadczeniu wspierającym – pomimo zgłaszanych od pół roku braków i prognozowanych wydatków wyższych niż limit nie podjął działań zmierzających do urealnienia kosztów w poszczególnych województwach, w szczególności w tych, które podniosły efektywność i skróciły czas oczekiwania na wydanie decyzji?

Z poważaniem

Iwona Hartwich
Posłanka na Sejm RP