Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w zakresie organizacji dyżurów całodobowych lekarzy odbywających specjalizację z psychiatrii dorosłych

Szanowna Pani Minister,

w dniu 5 października 2025 r. Porozumienie Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy (OZZL) opublikowało raport pt. „Dyżury całodobowe w trakcie specjalizacji z psychiatrii dorosłych” (sygn. 41/ZPR/2025). Raport ten, opracowany przez Sebastiana Goncerza, Annę Depukat i Radosława Tymińskiego, opiera się na badaniu przeprowadzonym wśród 825 lekarzy, z których 639 jest w trakcie specjalizacji z psychiatrii – co stanowi blisko 33% wszystkich lekarzy odbywających tę specjalizację w Polsce.

Wyniki raportu ujawniają poważne nieprawidłowości organizacyjne podczas dyżurów całodobowych, które zagrażają bezpieczeństwu pacjentów psychiatrycznych przebywających w oddziałach psychiatrycznych oraz młodych lekarzy, a także wskazują na brak realnego nadzoru i niewystarczającą kontrolę realizacji programu specjalizacji.

Z danych wynika, że:

• 67% lekarzy rozpoczyna samodzielne dyżury wcześniej niż po roku od rozpoczęcia specjalizacji, co jest niezgodne z obowiązującymi przepisami;
• tylko 44% rezydentów ma zapewnioną obecność lekarza specjalisty psychiatrii w placówce podczas dyżuru, natomiast 20% nigdy nie ma dostępu do specjalisty, a 32% nie ma nawet możliwości kontaktu telefonicznego;
• zaledwie 3% lekarzy dyżuruje zgodnie z programem specjalizacji – na jednym oddziale, 10% obejmuje opieką ponad 10 komórek organizacyjnych jednocześnie;
• 20% badanych ma pod opieką ponad 300 pacjentów, a połowa lekarzy ponad 100 pacjentów na dyżurze;
• 2/3 lekarzy nie ma dostępu do kardiomonitora podczas dyżuru, a ponad połowa nie ma szybkiego dostępu do badań laboratoryjnych lub obrazowych;
• 80% rezydentów nie czuje się bezpiecznie w trakcie dyżuru, a 70% uważa, że pacjenci nie mają zapewnionego bezpieczeństwa;
• 90% lekarzy wykonuje dyżury niezgodnie z programem specjalizacji.

Autorzy raportu wskazują, że taka sytuacja jest sprzeczna z art. 16m ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, a także z zasadami programu specjalizacji w dziedzinie psychiatrii dorosłych.

Brak nadzoru specjalisty i przeciążenie lekarzy skutkują zagrożeniem życia i zdrowia pacjentów, wzrostem liczby błędów medycznych, ryzykiem wypalenia zawodowego młodych lekarzy oraz nieprawidłową realizacją procesu szkolenia specjalizacyjnego.

W raporcie Porozumienie Rezydentów OZZL rekomenduje m.in.:

1) ograniczenie liczby pacjentów przypadających na jednego lekarza w trakcie specjalizacji do maksymalnie 100 osób;

2) zakaz pełnienia dyżurów przez lekarza specjalizującego się na więcej niż jednym oddziale „ostroprzyjęciowym”;

3) obowiązek fizycznej obecności lekarza specjalisty psychiatrii na dyżurze lub w trybie dyżuru telefonicznego z koniecznością przyjazdu;

4) wprowadzenie obowiązku posiadania co najmniej jednego kardiomonitora na oddziale psychiatrycznym;

5) regularne kontrole placówek szkolących pod kątem zgodności z programem specjalizacji;

6) zapewnienie całodobowego dostępu do badań laboratoryjnych, obrazowych oraz konsultacji specjalistycznych (internistycznych, neurologicznych, chirurgicznych).

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące liczby lekarzy specjalizujących się w psychiatrii, którzy pełnią dyżury niezgodnie z programem specjalizacji (tj. na więcej niż jednym oddziale)?
2. Czy resort planuje wprowadzenie regulacji określających maksymalną liczbę pacjentów przypadających na lekarza rezydenta podczas dyżuru całodobowego?
3. Czy ministerstwo planuje uregulowanie obowiązku obecności lekarza specjalisty psychiatrii podczas dyżurów lub zapewnienia dyżuru telefonicznego z obowiązkiem przyjazdu do placówki?
4. Czy resort zamierza przeprowadzić kontrolę w placówkach szkolących z psychiatrii pod kątem zgodności z programem specjalizacji?
5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku posiadania kardiomonitora na każdym oddziale psychiatrycznym oraz zapewnienia całodobowego dostępu do badań diagnostycznych?
6. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu poprawy bezpieczeństwa pacjentów i lekarzy rezydentów pełniących dyżury w psychiatrii?

Z wyrazami szacunku

Maja Nowak
Posłanka na Sejm RP