Interpelacja w sprawie ograniczenia finansowania edukacji domowej z Ministerstwa Edukacji Narodowej

Szanowna Pani Minister!

Zwrócili się do mnie jako posła na Sejm RP rodzice dzieci uczących się w edukacji domowej z terenu Skierniewic. W styczniu tego roku mają wejść w życie przepisy, wedle których ulegnie obniżeniu limit uczniów uczących się w edukacji domowej, po przekroczeniu którego subwencja oświatowa zostaje zmniejszona z 0,8 do 0,2 standardu finansowego oraz liczba uczniów w szkole z 200 do 96. W 2025 r. nie nastąpiły żadne zmiany prawne ani finansowe, które uzasadniałyby tak drastyczne ograniczenie środków dla dzieci realizujących obowiązek szkolny poza szkołą. Zmiana ta - według danych MEN - oznacza obniżenie finansowania edukacji domowej o około 51 mln zł i może dotknąć ponad 20 000 dzieci, w tym także rodzin wielodzietnych z rejonu Skierniewic. Wielu rodzin nie będzie stać na kontynuowanie edukacji domowej, mimo że to legalna i wartościowa forma edukacji. W mojej opinii w projekcie nie przedstawiono rzetelnych wyliczeń kosztów przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych ani obsługi administracyjnej, co podważa argumentację o „zrównoważeniu finansowania”.

Jeśli wspomniane przepisy wejdą w życie rodzice będą zmuszeni ponosić opłatę 250 zł miesięcznie za jedno dziecko w edukacji domowej w przeciwnym razie szkoła zostanie zamknięta. Chcę również zwrócić uwagę na fakt, że koszty nauczania domowego ponoszą rodzice. Dodatkowe obciążenia nakładane na tych rodziców są niesprawiedliwe, w szczególności dla rodzin wielodzietnych, które już i tak dźwigają na swoich barkach wiele ciężarów. Dla wielu rodzin zmiana ta będzie nie do udźwignięcia.

Planowana zmiana jest dyskryminująca wobec dzieci w edukacji domowej. Takie przepisy są sprzeczne z Konstytucją RP, która gwarantuje rodzicom prawo do wychowania dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami oraz równe traktowanie wszystkich uczniów w Polsce.

W związku z publikacją rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lipca 2025 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026 chciałbym zapytać o motywacje i okoliczności zmian w finansowaniu edukacji domowej. Zmiany te ograniczają prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z przekonaniami, a także w nieuzasadniony sposób dyskryminują rodziców i dzieci kształcące się w ramach edukacji domowej.

Zwracam się zatem do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. W odpowiedzi na interpelację numer 10621 sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, Henryk Kiepura napisał, że niższa kwota przeznaczana na ucznia w edukacji domowej wynika ze znacznie niższych kosztów kształcenia w porównaniu do ucznia uczęszczającego do szkoły stacjonarnej. Proszę o wyjaśnienie, z czego wynikają niższe koszty edukacji domowej, zdaniem Ministerstwa Edukacji Narodowej?
2. Czy są sporządzane kalkulacje (analizy) dotyczące kosztów edukacji domowej jednego ucznia oraz kosztów edukacji jednego ucznia w szkole państwowej? Jeśli tak, to proszę o przedstawienie tych kalkulacji?
3. Dlaczego rodzice dzieci w edukacji domowej muszą ponosić dodatkowe koszty? Jakie okoliczności spowodowały o zwiększeniu opłat wnoszonych przez rodziców dzieci w edukacji domowej?
4. O jakiej odmiennej sytuacji prawnej dzieci uczących się w edukacji domowej pisze sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej tłumacząc dyskryminację dzieci uczących się w domach?
5. Czy państwo polskie nie ma instrumentów do tego, żeby sprawdzać rzetelność wydatków szkół zajmujących się edukacją domową, tylko musi zmniejszać kwoty przeznaczane dla wszystkich uczniów edukacji domowej, zniechęcając jednocześnie do tej formy nauki?
6. Jak zmiany w finansowaniu edukacji domowej mają się do przepisów Konstytucji RP i gwarancji wychowania dzieci przez rodziców w zgodzie z wartościami rodziców oraz równości uczniów edukacji domowej i uczących się w systemie edukacji powszechnej?
7. Proszę o przedstawienie dokładnych wyliczeń, na podstawie których podjęto decyzję o wprowadzeniu progu 96 uczniów w szkole?
8. Czy ministerstwo planuje zmiany dotyczące funkcjonowania nauczania domowego w zapowiadanym projekcie reformy oświaty w 2025/2026 roku?