Interpelacja w sprawie zmian kadrowych w Ministerstwie Spraw Zagranicznych oraz ich wpływu na bezstronność i efektywność działania służby zagranicznej, a także zgodność tych działań z Konstytucją RP oraz innymi przepisami prawa

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z brakiem odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji nr 9070 z dnia 7 kwietnia 2025 r., a także mając na uwadze, że okoliczności uzasadniające jej złożenie pozostają nadal aktualne, ponownie zwracam się z prośbą o udzielenie informacji we wskazanym zakresie.

Uprzedzając ewentualne wątpliwości ministerstwa, pragnę podkreślić następujące kwestie:

Po pierwsze, treść niniejszej interpelacji nie obejmuje informacji podlegających ochronie wynikającej z RODO. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym dostępu do informacji publicznej – prawa o znacznie węższym zakresie niż uprawnienia posłów w zakresie pozyskiwania informacji o działaniach rządu – dane osób uczestniczących w procesie zatrudniania i zwalniania pracowników urzędów publicznych podlegają ujawnieniu jako związane z wykonywaniem funkcji publicznych.

Po drugie, odmowa udzielenia odpowiedzi na interpelację poselską nie może być uzasadniana trudnościami technicznymi lub organizacyjnymi w agregacji żądanych danych.

Po trzecie, wszystkie żądane informacje pozostają w dyspozycji kierownictwa Ministerstwa Spraw Zagranicznych i dotyczą kwestii niezbędnych dla prawidłowego zarządzania zasobami kadrowymi resortu.

Udzielone dotychczas odpowiedzi miały charakter fragmentaryczny i nie pozwoliły na uzyskanie pełnego obrazu sytuacji, której dotyczyły pytania. Pragnę również przypomnieć, że - zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny - ograniczanie przez przedstawicieli urzędów centralnych prawa posłów do pozyskiwania informacji może skutkować odpowiedzialnością przed Trybunałem Stanu, również po zakończeniu kadencji Sejmu (por. m.in. prof. M. Chmaj, Skutki prawne nieudzielenia przez adresata odpowiedzi na interpelację lub udzielenia odpowiedzi po terminie, Przegląd Prawa Konstytucyjnego nr 2/2023 – ...).

Uzasadniając zadane pytanie pragnę przypomnieć, że w przestrzeni publicznej pojawiają się niepokojące informacje dotyczące zmian kadrowych w Ministerstwie Spraw Zagranicznych oraz w placówkach dyplomatycznych, w tym przypadki zwolnień i odwołań członków personelu dyplomatyczno-konsularnego. Doniesienia te wskazują na możliwość naruszenia zasad formalnych oraz organizacyjnych w prowadzonych działaniach.

Zgodnie z podstawowymi zasadami ustrojowymi wyrażonymi m.in. w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obywatele mają prawo do korzystania z bezstronnej i politycznie neutralnej służby cywilnej i zagranicznej.

W szczególności zgłaszane są przypadki:

• masowych odwołań i zwolnień pracowników centrali MSZ oraz personelu dyplomatyczno-konsularnego w placówkach zagranicznych, skutkujących długotrwałym nieobsadzeniem stanowisk kluczowych z punktu widzenia realizacji polityki zagranicznej państwa, ochrony interesów RP oraz zapewnienia właściwego poziomu obsługi i pomocy konsularnej obywatelom polskim i Polonii;

• zwolnień przeprowadzanych bez zachowania procedur wymaganych w przypadku zwolnień grupowych, co może naruszać przepisy prawa pracy i zagrażać stabilności kadrowej służby zagranicznej.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy dokonano masowych odwołań i zwolnień członków personelu dyplomatyczno-konsularnego bez jednoczesnego zapewnienia obsady zwalnianych stanowisk?
Proszę o przedstawienie szczegółowych danych dotyczących: stanowiska/funkcji osoby odwoływanej, placówki zagranicznej, stopnia dyplomatycznego, informacji o rozwiązaniu stosunku pracy, dat (odwołania, wypowiedzenia, zakończenia obowiązków, ogłoszenia o wakacie, obsadzenia stanowiska itd.) – (...).

2. Czy decyzje i notatki dotyczące zwolnień i odwołań z placówek były parafowane przez właściwych dyrektorów lub ich zastępców, a dokumenty odwołań i wypowiedzeń podpisane przez osoby należycie umocowane?
Proszę o wskazanie: imienia i nazwiska, funkcji oraz stanowiska osób parafujących oraz podpisujących ww. dokumenty – w odniesieniu do przypadków wyszczególnionych w odpowiedzi na pytanie nr 1.

3. Czy dokonywane zwolnienia skutkowały uruchomieniem procedur wymaganych w przypadku zwolnień grupowych? Jeżeli tak, jakie procedury zostały przeprowadzone, w jakich terminach oraz czy poprzedzono je stosowną analizą?
Proszę o przedstawienie szczegółowych danych dotyczących zarówno placówek zagranicznych, jak i centrali MSZ w okresie od 1 grudnia 2023 r. do 31 grudnia 2024 r. (...).

Z wyrazami szacunku

Szymon Szynkowski vel Sęk