Interpelacja w sprawie problemów samorządów z dostępem do pożyczek w ramach Krajowego Planu Odbudowy, obsługiwanych przez BGK

Szanowna Pani Minister,

na podstawie licznych rozmów z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego zwracam się do Pani Minister w sprawie problemów związanych z dostępem do pożyczek w ramach Krajowego Planu Odbudowy, obsługiwanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego.

Zgłaszane przez samorządy wątpliwości mają charakter systemowy i dotyczą wielu gmin w całej Polsce. Jako przykład wskazać można gminę Węgorzyno, która - podobnie jak inne - została poinformowana, że nabór wniosków potrwa do końca kwietnia bieżącego roku, tymczasem w praktyce oceniane są wyłącznie dokumenty złożone do dnia 7 kwietnia. W rezultacie część samorządów, działając w oparciu o wcześniejsze informacje, została faktycznie pozbawiona szansy uzyskania wsparcia.

Ponadto, nie można w nieskończoność odwlekać przekazania informacji, które gminy uzyskają pożyczkę, a które jej nie otrzymają. Jednostki samorządu, które przygotowały i podjęły uchwały upoważniające do zaciągnięcia pożyczki, znalazły się w sytuacji patowej - nie wiedzą, czy powinny uchylić te uchwały, aby móc niezwłocznie skorzystać z alternatywnych instrumentów finansowych, również wymagających zgody rady gminy. Zbliża się koniec roku budżetowego i zamknięcie budżetu - w wielu gminach pozostały zaledwie trzy sesje rad. Konieczne jest zatem pilne uzyskanie odpowiedzi, jak dalej postępować, ponieważ części samorządów grozi niedomknięcie zadań inwestycyjnych, w których finansowaniu istotną rolę miały odegrać pożyczki z KPO. Należy także wskazać na ryzyko problemów z terminową wypłatą wynagrodzeń pracowników w związku z wymagalnością płatności kolejnych transz realizowanych projektów. Proces decyzyjny trwa zbyt długo i wymaga niezwłocznego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Dlaczego pierwotnie deklarowany termin składania wniosków (do końca kwietnia) został w praktyce ograniczony i brane pod uwagę są wyłącznie wnioski złożone do 7 kwietnia?
2. Czy ministerstwo przewiduje uruchomienie dodatkowego naboru lub zwiększenie alokacji środków, tak aby samorządy, które złożyły wnioski po 7 kwietnia, nie zostały pozbawione możliwości uzyskania wsparcia?
3. Jakie dokładnie kryteria oceny wniosków stosuje BGK i kto odpowiada za ich zatwierdzenie? Czy jednostki samorządu otrzymały pełną i transparentną informację na temat zasad kwalifikacji projektów?
4. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zapewnić równe traktowanie wszystkich samorządów oraz pełną transparentność procesu przydzielania pożyczek?
5. Czy w związku z licznymi zgłoszeniami problemów planowane są konsultacje z przedstawicielami samorządów w celu wypracowania mechanizmów zapobiegających podobnym sytuacjom w przyszłości?

Zwracam się do Pani Minister o pilne zajęcie stanowiska w tej sprawie, ponieważ ograniczony dostęp do pożyczek z KPO stanowi poważne zagrożenie zarówno dla realizacji kluczowych inwestycji lokalnych i regionalnych, jak i dla stabilności finansowej wielu samorządów.

Z wyrazami szacunku

Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm RP