Interpelacja w sprawie organizacji i finansowania praktyk nauczycielskich

Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,

otrzymałam stanowisko organizacji SOS dla Edukacji dotyczące organizacji i finansowania praktyk nauczycielskich, oparte na raporcie „Miejsce praktyk w kształceniu nauczycieli”. Zawarte w nim postulaty i diagnoza problemów skłaniają do refleksji i działań ze strony resortów odpowiedzialnych za system edukacji i szkolnictwo wyższe.

Praktyki zawodowe stanowią kluczowy element w procesie kształcenia przyszłych nauczycielek i nauczycieli. To podczas nich młodzi ludzie mają okazję skonfrontować wiedzę teoretyczną z rzeczywistością szkolną, a jakość i sposób ich organizacji decydują o kompetencjach zawodowych absolwentów oraz ich motywacji do podjęcia pracy w szkole. Obecny model praktyk w Polsce pozostawia jednak wiele do życzenia. W raporcie wskazano m.in. na brak systemowych standardów ich prowadzenia, niedookreśloną rolę nauczycieli-mentorów, brak wsparcia finansowego ze strony samorządów i państwa, a przede wszystkim bardzo niskie lub wręcz symboliczne wynagrodzenia dla nauczycieli opiekujących się studentami.

SOS dla Edukacji przypomina, że zgodnie z najnowszymi wytycznymi Komisji Europejskiej praktyki zawodowe powinny łączyć wartość edukacyjną z zapewnieniem odpowiednich warunków pracy, w tym adekwatnego wynagrodzenia oraz zabezpieczeń socjalnych. Tymczasem w Polsce obszar ten jest systemowo zaniedbany, mimo że to właśnie dobrze przygotowani i wspierani nauczyciele stanowią fundament wysokiej jakości edukacji.

Organizacja apeluje o zmiany systemowe obejmujące m.in. stworzenie sieci profesjonalnych szkół dobrych praktyk, wprowadzenie stabilnego systemu wynagrodzeń dla nauczycieli-mentorów, formalne uznanie i wsparcie ich roli poprzez szkolenia i włączenie w proces dydaktyczny, a także zwiększenie przejrzystości i podmiotowości studentów. W mojej ocenie postulaty te są zasadne i dobrze wpisują się w konieczność odbudowy prestiżu zawodu nauczyciela oraz wzmocnienia akademickiego kształcenia kadry pedagogicznej.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego popierają postulaty organizacji SOS dla Edukacji dotyczące praktyk nauczycielskich?
2. Czy prowadzone są obecnie prace nad systemowym uregulowaniem kwestii organizacji i finansowania praktyk nauczycielskich?
3. Czy ministerstwa planują wprowadzenie minimalnych stawek wynagrodzeń dla nauczycieli sprawujących opiekę nad studentami oraz określenie stabilnych źródeł ich finansowania?
4. Czy w planach obu resortów znajduje się stworzenie sieci szkół dobrych praktyk i formalne uznanie roli mentorów w systemie kształcenia nauczycieli?
5. W jaki sposób ministerstwa zamierzają włączyć środowisko akademickie, nauczycielskie oraz organizacje społeczne w proces przygotowania i wdrażania zmian w zakresie praktyk zawodowych?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP