Interpelacja w sprawie planowanego rozporządzenia dotyczącego warunków technicznych budynków - ograniczenia stosowania styropianu i poliuretanu na rzecz wełny mineralnej

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z opublikowanym projektem nowego rozporządzenia dotyczącego warunków technicznych budynków oraz wytycznymi Unii Europejskiej (dyrektywa EPBD) dotyczącymi efektywności energetycznej i bezpieczeństwa budownictwa zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie informacji i stanowiska ministerstwa w kontekście krytyki rozporządzenia ze strony ekspertów i polskich producentów, o której mowa w niniejszej interpelacji.

W ostatnim czasie duże poruszenie w przestrzeni publicznej wywołał wpis pana Bartłomieja Orła, byłego pełnomocnika prezesa Rady Ministrów ds. programu „Czyste Powietrze”, obecnie eksperta ds. polityki energetycznej i transformacji budownictwa, który wskazał, że projekt rozporządzenia przygotowanego przez dotychczasowe Ministerstwo Rozwoju i Technologii może prowadzić do nieuzasadnionego eliminowania z rynku materiałów izolacyjnych innych niż wełna mineralna.

Ponadto do mojego biura wpłynęło oficjalne pismo od przedstawicieli firmy PCC Rokita SA, producenta wyrobów poliuretanowych, w którym inżynierowie firmy wyrażają swoje zaniepokojenie planowanymi zmianami i ich wpływem na sektor budownictwa oraz polski przemysł chemiczny.

1. Argumenty dotyczące stosowania styropianu (EPS)

Bartłomiej Orzeł w swojej opinii podkreśla, że w projekcie rozporządzenia wprowadzono obowiązek stosowania pasów materiałów klasy A1/A2 (wełna mineralna) w izolacji ścian, co praktycznie eliminuje możliwość wykonywania elewacji wyłącznie z wykorzystaniem styropianu. Wskazuje on, że badania przeprowadzone przez Instytut Techniki Budowlanej w Pionkach pokazują, że ogień rozprzestrzenia się po zewnętrznej warstwie elewacji, a nie przez warstwę izolacyjną, natomiast różnice w zachowaniu się różnych materiałów izolacyjnych są nieznaczne lub wręcz przemawiają na korzyść innych rozwiązań, takich jak poliuretany (PIR/PUR). Orzeł zauważa, że projekt rozporządzenia pomija aspekty efektywności energetycznej, ochrony przed hałasem, nośności i bezpieczeństwa użytkowników, skupiając się jedynie na wymogu klasy reakcji na ogień.

W jego opinii proponowane zmiany legislacyjne mogą doprowadzić do uprzywilejowania zachodnich koncernów produkujących wełnę mineralną, a straty poniosą przede wszystkim polskie firmy rodzinne produkujące styropian i płyty PIR.

2. Argumenty dotyczące stosowania poliuretanu (PIR/PUR)

Z kolei w piśmie od PCC Rokita przedstawiciele firmy zwracają uwagę, że wyroby z poliuretanu od wielu lat z powodzeniem stosowane są w budownictwie jako materiały izolacyjne. Produkty te charakteryzują się niskim współczynnikiem przewodzenia ciepła (ok. 0,021 W/mK), wysoką trwałością (ponad 50 lat), szczelnością wykonania, która eliminuje mostki termiczne, a także posiadają wymagane certyfikaty (ITB, DNV, PZH), które potwierdzają bezpieczeństwo ich stosowania.

Przedstawiciele PCC Rokita wskazują, że proponowane w rozporządzeniu szczegółowe wymogi techniczne, takie jak konieczność przedzielania każdych kolejnych dwóch kondygnacji pasem z materiałów klasy A1/A2, będą de facto eliminowały możliwość stosowania systemów ociepleń opartych na poliuretanach. Ich zdaniem przepisy te są nieproporcjonalne i nieuzasadnione względami technicznymi, a ich praktycznym skutkiem będzie faworyzowanie producentów wyrobów z wełny mineralnej.

3. Pytania do ministerstwa

W świetle powyższych opinii proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na podstawie jakich analiz i kryteriów bezpieczeństwa przeciwpożarowego określono w projekcie rozporządzenia konieczność stosowania wyłącznie materiałów o klasie reakcji na ogień A1/A2 (wełny mineralnej)? Czy uwzględniono wyniki badań ITB w Pionkach oraz parametry materiałów PIR/PUR?
2. Czy ministerstwo uznało za zasadne wykluczenie EPS i PIR/PUR z powodu rzeczywistych względów bezpieczeństwa i efektywności energetycznej? Proszę o przedstawienie analiz uwzględniających przewodnictwo cieplne, akustykę, trwałość, nośność, zdrowie oraz koszty dla inwestorów i mieszkańców.
3. W jaki sposób projekt rozporządzenia uwzględnia założenia dyrektywy EPBD dotyczącej efektywności energetycznej budynków? Czy projekt był notyfikowany w Komisji Europejskiej?
4. Jak ministerstwo ocenia wpływ rozporządzenia na krajowy rynek termoizolacji? Czy przeprowadzono analizę skutków gospodarczych dla polskich producentów EPS i PIR/PUR (liczba przedsiębiorstw, miejsca pracy, udziały rynkowe)? Czy oszacowano wzrost kosztów termomodernizacji dla inwestorów i Skarbu Państwa?
5. W jaki sposób ministerstwo planuje zapewnić neutralność technologiczną i produktową przepisów, aby uniknąć zarzutów o faworyzowanie określonych grup producentów?

Z poważaniem

Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP