Interpelacja w sprawie planów likwidacji/łączenia Zakładu Linii Kolejowych w Ostrowie Wielkopolskim

Szanowny Panie Ministrze,

z ogromnym niepokojem przyjąłem informacje o planach Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe SA dotyczących zmian organizacyjnych obejmujących łączenie i likwidację wybranych zakładów kolejowych, w tym ostrowskiego oddziału PLK przy ul. Wolności w Ostrowie Wielkopolskim. Jest to jeden z 23 zakładów na terenie kraju, które – wbrew pojawiającym się informacjom – po reorganizacji niekoniecznie będą odpowiadały podziałowi terytorialnemu Polski ani założeniu, że jeden oddział będzie obsługiwał jedno województwo, ponieważ chociażby region pilski podlega zakładowi w Szczecinie, a na Śląsku funkcjonują i pozostaną dwa zakłady. Nieprawdziwe jest również twierdzenie, że reorganizacją mają zostać objęte wyłącznie najmniejsze jednostki, gdyż ostrowski zakład zajmuje 13. miejsce w Polsce pod względem wielkości zarządzanej infrastruktury. Jednocześnie, ostrowski zakład przez lata dbał o zarządzenie lokalną kadrą, by w strukturze spółki nie była ona nadmiarowa w stosunku do potrzeb. Ponadto, siedziba ostrowskiego zakładu, w przeciwieństwie do zakładu w Poznaniu, jest własnością spółki, dzięki czemu nie są generowane dodatkowe koszty.

Ostrów Wielkopolski od zawsze był istotnym węzłem kolejowym w Polsce. Funkcjonowanie zakładu kolejowego stanowi nie tylko element historii i tożsamości miasta, lecz przede wszystkim odgrywa strategiczną rolę w strukturze kolejowej kraju. Ostrowski zakład odpowiada za 757 kilometrów linii kolejowych, dbając o ich utrzymanie i obsługę w celu zapewnienia komfortu i bezpieczeństwa pasażerów oraz sprawnego funkcjonowania przewoźników kolejowych.

Planowana likwidacja lub połączenie jednostki może skutkować nie tylko marginalizacją pozycji Ostrowa na mapie kolejowej Polski, ale także realnym zagrożeniem dla wielu miejsc pracy oraz dla bezpieczeństwa przewozów kolejowych w regionie. Należy podkreślić, że aż 685 z 757 km (91%) linii pod zarządem zakładu w Ostrowie Wielkopolskim ma znaczenie państwowe, w szczególności gospodarcze i obronne. PLK SA tym bardziej powinna więc zadbać o jak najszybsze reagowanie na zagrożenia dotyczące tej infrastruktury krytycznej, podczas gdy centralizacja zarządzania doprowadzi niestety do opóźnienia procesów decyzyjnych i wydłużenia czasu reakcji.

Ponadto zakład w Ostrowie realizuje szereg pomniejszych i dwie inwestycje finansowane z funduszy europejskich, w tym z KPO, których sprawna realizacja i prawidłowe rozliczenie może zostać utrudnione w wyniku reorganizacji i marginalizacji lokalnych priorytetów inwestycyjnych po włączeniu do zakładu w Poznaniu. Należy również podkreślić, że dzięki obecności zakładu w Ostrowie Wielkopolskim możliwe jest skuteczne kształcenie przyszłych techników kolejnictwa w tutejszych szkołach ponadpodstawowych. Pracownicy zakładu prowadzą zajęcia z przedmiotów technicznych, a samorząd powiatu ostrowskiego na podstawie porozumienia ze spółkami poczynił niezbędne inwestycje i poniósł niewspółmierne nakłady finansowe, aby odpowiedzieć na potrzeby kolei. Reorganizacja zakładu w Ostrowie Wielkopolskim spowoduje, że kierunki te będą zagrożone zamknięciem z powodu braku kadry, co zaprzepaści wieloletnie starania spółek o zapewnienie sobie dostępu do nowych, dobrze wykwalifikowanych pracowników.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jakie są rzeczywiste powody podjęcia decyzji o łączeniu i likwidacji wybranych zakładów kolejowych, w tym przede wszystkim jednostki w Ostrowie Wielkopolskim, i w jaki sposób zostanie ona przeorganizowana? Jaki jest cel tych ruchów?

2. Czy uważa Pan Minister, że – biorąc pod uwagę zagrożenia hybrydowe ze strony Rosji (w marcu 2022 r. awarii uległo 19 z 33 lokalnych centrów sterowania ruchem kolejowym) – centralizacja struktury zarządzania siecią kolejową usprawni jej funkcjonowanie i pozwoli na szybsze reagowanie na zagrożenia?

3. Czy planowana reorganizacja, mająca wpływ na bezpieczeństwo krytycznej infrastruktury kolejowej, była konsultowana z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Obrony Narodowej oraz ministrem - członkiem Rady Ministrów, koordynatorem służb specjalnych?

4. Czy decyzja o zmianach ma charakter ostateczny, czy istnieje możliwość jej ponownej analizy i rewizji?

5. Jakie skutki kadrowe przewidziano w związku z likwidacją bądź połączeniem ostrowskiego zakładu? Czy pracownicy mogą liczyć na zachowanie zatrudnienia? Jaka struktura zostanie pozostawiona w Ostrowie Wielkopolskim?

6. Jakie analizy ekonomiczne i organizacyjne stanowiły podstawę do podjęcia tej decyzji?

7. Czy ze środków pozyskanych przez PLK SA na tworzenie miejsc pracy możliwa jest likwidacja miejsc pracy, jak planuje to spółka? Czy gospodarne było m.in. szkolenie pracowników w miastach powiatowych, skoro planuje się likwidowanie lokalnych struktur?

8. Czy Ministerstwo Infrastruktury uwzględnia strategiczne znaczenie Ostrowa Wielkopolskiego jako ważnego węzła kolejowego, który od dziesięcioleci pełni kluczową rolę w sieci transportowej kraju?

9. Kto będzie zarządzał siecią kolei dużych prędkości CPK po ewentualnym zniesieniu odrębnego zakładu w Ostrowie Wielkopolskim? Czy w tym kontekście reorganizacja wpłynie i była konsultowana ze spółką Centralny Port Komunikacyjny sp. z o. o. oraz pełnomocnikiem rządu ds. CPK?

10. Na jakim etapie znajduje się wdrażanie systemu GSMR w PLK SA? Jak to się ma do wprowadzenia europejskiego systemu sterowania ruchem ETCS i czy zamiast na reorganizacji struktur, celem usunięcia ze struktury kilku kierowników, spółka nie powinna skupić się na tych kwestiach?

Wnoszę o ponowne przeanalizowanie tej decyzji i pozostawienie jednostki PKP Polskie Linie Kolejowe w Ostrowie Wielkopolskim w dotychczasowej formie, z poszanowaniem jej tradycji, dorobku oraz znaczenia dla bezpieczeństwa i rozwoju polskiej kolei.

Z wyrazami szacunku

Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm RP