Interpelacja w sprawie przyspieszenia procedur udzielania zezwoleń na pobyt czasowy i pracę dla kierowców transportu międzynarodowego, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w woj. opolskim

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnim okresie narasta problem przewlekłości postępowań dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i pracę składanych przez obywateli Ukrainy zatrudnionych jako kierowcy w transporcie międzynarodowym. Z danych przekazanych przez przedsiębiorców wynika, że czas rozpatrywania takich wniosków wynosi obecnie nawet do dwóch lat, podczas gdy jeszcze do października 2023 r. zawód kierowcy był traktowany priorytetowo, a decyzje zapadały w ciągu maksymalnie sześciu miesięcy. Od listopada 2023 r. procedury uległy znacznemu wydłużeniu – najpierw do ośmiu, następnie dwunastu miesięcy, a obecnie do co najmniej dwudziestu czterech. Tak sytuacja przedstawia się w województwie opolskim.

Skutki tej przewlekłości szczególnie mocno odczuwają firmy transportowe z Opolszczyzny. Region ten, jako przygraniczny i o silnie rozwiniętej branży przewozowej, w dużym stopniu opiera swoją działalność na kierowcach z Ukrainy. W wielu przedsiębiorstwach liczba pracowników pozbawionych możliwości pracy z powodu wygasłych zezwoleń sięga kilkudziesięciu osób.

Na krytyczną sytuację w województwie opolskim wpływa także niewystarczająca obsada kadrowa w Opolskim Urzędzie Wojewódzkim. Obecnie na jednego pracownika przypada tam blisko 700 spraw cudzoziemców, podczas gdy średnia w Polsce w 2024 r. wynosi 275 spraw na pracownika. To oznacza ponad 2,5-krotnie większe obciążenie niż w skali kraju i prowadzi do chronicznych zatorów w procedurach administracyjnych.

W konsekwencji:

- pojazdy stoją nieużywane, a kontrakty nie są realizowane, co skutkuje utratą klientów i karami umownymi,
- przedsiębiorcy zmuszeni są do ponoszenia dodatkowych kosztów leasingu, serwisów i rekrutacji,
- lokalna gospodarka traci na konkurencyjności, a region Opolszczyzny staje się mniej atrakcyjny inwestycyjnie.

Jednocześnie kierowcy – mimo wcześniejszego legalnego pobytu i pracy – pozostają przez wiele miesięcy w stanie zawieszenia: nie mogą wykonywać pracy, nie mają możliwości odwiedzenia rodzin, a część z nich decyduje się na emigrację do Niemiec czy Czech, gdzie procedury są szybsze.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie są przyczyny tak znacznego wydłużenia procedur od listopada 2023 r.?
2. Ile obecnie spraw o zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla kierowców pozostaje w toku i jaki jest średni czas ich rozpatrywania – w skali kraju oraz w województwie opolskim?
3. Czy MSWiA planuje przywrócenie statusu priorytetowego dla zawodu kierowcy w transporcie międzynarodowym, a jeśli tak – w jakim terminie?
4. Jakie działania systemowe zostaną podjęte w celu uproszczenia procedur i skrócenia terminów (np. cyfryzacja, uproszczone ścieżki dla zawodów strategicznych, zwiększenie obsady kadrowej urzędów)?
5. Czy ministerstwo planuje wsparcie kadrowe i organizacyjne dla Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego, który boryka się z największym w kraju obciążeniem pracą – blisko 700 spraw cudzoziemców na jednego pracownika?
6. Czy MSWiA analizuje wpływ przewlekłości postępowań na konkurencyjność polskich przewoźników – w tym firm z województwa opolskiego, które ze względu na lokalizację i charakter rynku są szczególnie uzależnione od dostępności wykwalifikowanych kierowców?

Z poważaniem

Tomasz Kostuś