Interpelacja w sprawie finansowania i funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej

Szanowna Pani Minister!

Zwrócili się do mnie przedstawiciele warsztatów terapii zajęciowej, wskazując, iż obecny model finansowania WTZ nie nadąża za rosnącymi kosztami utrzymania – w szczególności kosztami energii, ogrzewania, transportu oraz usług realizowanych przez firmy zewnętrzne. Równocześnie funkcjonowanie WTZ zagrożone jest przez niewystarczające środki finansowe na bieżącą działalność i rozwój. Brakuje dostatecznych funduszy na modernizację, zakup nowoczesnych narzędzi terapeutycznych czy rozwój kompetencji zawodowych uczestników. Brak dostępu do aktualnych technologii i szkoleń ogranicza możliwość skutecznej aktywizacji i przygotowania osób z niepełnosprawnościami do podjęcia pracy.

Konieczna poprawa sytuacji WTZ jawi się, jako inwestycja w godne życie blisko 30-tysięcznej grupy osób z niepełnosprawnościami, w ich samodzielność oraz aktywność społeczną i zawodową. Dlatego po wnikliwych analizach reprezentanci środowiska WTZ wypracowali postulaty, które dotyczą zwiększenia oraz stabilizacji finansowania, co jest niezbędne do wdrożenia narzędzi do aktywizacji zawodowej oraz zapobiegania odpływowi wykwalifikowanej kadry, ale także wprowadzenia systemowych zmian, które wzmocnią pozycję społeczną, zawodową i self-adwokacką uczestnika WTZ:

1. Zwiększenie i stabilizacja finansowania WTZ

• Zwiększenie dofinansowania działalności WTZ w 2025 roku, aby zapewnić placówkom płynność finansową jeszcze w obecnym roku i przeciwdziałać negatywnym skutkom wzrostu rosnących kosztów utrzymania.
• Krokowe (w perspektywie najbliższych 3 lat) zwiększenie miesięcznej kwoty finansowania uczestnictwa osoby z niepełnosprawnością w WTZ do kwoty odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu do 2028 roku. Jednocześnie, biorąc pod uwagę zapowiedzi o planowanych zmianach w 2026 roku, zwiększenie finansowania w roku przyszłym powinno uwzględniać realne potrzeby wynikające z konieczności wprowadzenia tych zmian, a w szczególności zmian związanych ze zwiększeniem zatrudnienia w WTZ o trenerów pracy i planowanym wprowadzeniem superwizji dla pracowników WTZ.
• Od 2029 roku wprowadzenie stałego, corocznego mechanizmu waloryzacji o wskaźnik wzrostu średniego wynagrodzenia.

2. Uznanie specyfiki pracy w WTZ jako pracy w warunkach szkodliwych i adekwatne do niej wynagradzanie pracowników

• Zaliczenie pracy w WTZ do pracy w szczególnych warunkach, podobnie jak w przypadku nauczycieli szkół specjalnych.
• Przyznanie dodatkowych świadczeń pracowniczych:

- ustawowe zwiększenie wymiaru urlopu o 5 dni,
- uregulowanie czasu pracy w sposób adekwatny do planowanych zmian w Kodeksie pracy (np. zmniejszenie tygodniowego wymiaru czasu pracy).

3. Zapewnienie systemowych, a jednocześnie kompleksowych rozwiązań, pozwalających na płynną migrację osób z niepełnosprawnościami pomiędzy różnymi formami wsparcia, uwzględniających aktualne możliwości psychofizyczne tych osób

• Stworzenie koordynacji systemu wsparcia na poziomie powiatu, obejmującej wszystkie instytucje wspierające osoby z niepełnosprawnością.
• Umożliwienie uczestnikom WTZ łączenia aktywności zawodowej z równoczesnym uczestnictwem w WTZ, co byłoby spójne z systemem obowiązującym uczestników środowiskowych domów samopomocy.
• Zniesienie wskazań do terapii jako podstawy do przyjęcia do WTZ, a docelowo reforma systemu orzekania, która pozwoli między innymi na prawidłowe kwalifikowanie osób z niepełnosprawnościami do placówek wsparcia.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak Pani Minister ustosunkuje się do postulatów przedstawionych przez środowisko WTZ?
2. Które z powyższych postulatów mogą zostać wdrożone i kiedy? Jaka jest przyczyna braku możliwości wejścia w życie pozostałych postulatów?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos