Interpelacja w sprawie sytuacji repatriantów

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z ustawą o repatriacji, Polska posiada szczególne zobowiązania wobec osób polskiego pochodzenia, które w wyniku wydarzeń historycznych pozostały poza granicami kraju, zwłaszcza na obszarze byłego ZSRR. Celem przyjętych rozwiązań prawnych było umożliwienie im powrotu do Ojczyzny oraz zapewnienie godnych warunków do życia, pracy i integracji ze społeczeństwem. Tymczasem z napływających do biur poselskich informacji oraz z doniesień organizacji pozarządowych wynika, że procedury związane z repatriacją są wciąż czasochłonne, a wsparcie udzielane po przyjeździe często niewystarczające. Wskazuje się m.in. na długi czas oczekiwania na wydanie decyzji repatriacyjnych, a środki na nią przyznane są niewystarczające.

Mając na uwadze znaczenie repatriacji nie tylko jako obowiązku prawnego, ale przede wszystkim jako moralnego zobowiązania wobec naszych rodaków, którzy przez dziesięciolecia żyli poza granicami kraju, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jaka jest obecnie liczba osób zakwalifikowanych do przyznania wizy repatriacyjnej, oczekujących na przyznanie miejsca w ośrodku dla repatriantów? Jak wygląda ta sytuacja z podziałem na datę wydania decyzji o zakwalifikowaniu?

2. Ilu osobom przyznano miejsce w ośrodku dla repatriantów w każdym z lat 2023, 2024 i 2025? Ile osób sprowadziło się do ośrodków, a ile osób otrzymawszy propozycję przyjazdu do ośrodka z niej zrezygnowało? Jaka jest procedura w takim przypadku? Ile czasu przyznaje się osobie, dla której zwolniło się miejsce w ośrodku na przyjazd?

3. Jakie są plany na rok 2025 i 2026 jeśli chodzi o wykorzystanie ośrodków, w związku ze zwiększeniem limitu finansowania pomocy repatriantom?

4. Ile osób uzyskało w latach 2023, 2024 i 2025 wizę repatriacyjną na podstawie samodzielnego zapewnienia sobie warunków do osiedlenia?

5. Ile osób uzyskało w latach 2023, 2024 i 2025 wizę repatriacyjną na podstawie zapewnienia im warunków do osiedlenia przez samorząd?

6. Ile osób otrzymało wizę repatriacyjną w latach 2023, 2024 i 2025 na podstawie złożenia przez obywatela polskiego, uprawnionego do tego oświadczenia o zobowiązaniu się do zapewnienia warunków do osiedlenia?

7. Jakie były przyczyny odrzucenia na etapie rządowego przygotowania ustawy postulatów poszerzenia możliwości rodzinnego zaproszenia na osoby spowinowacone, co było postulowane przez organizacje repatrianckie, a także uprzednio przez Radę ds. Repatriacji?

8. Czy były prowadzone analizy, ile czasu, zajmie sprowadzenie wszystkich osób kwalifikujących się do wydania wizy repatriacyjnej do Polski?

9. Czy są prowadzone działania mające na celu dalsze zmiany w zakresie repatriacji? Jeśli tak, to jakie są ich kluczowe założenia?

10. Jak wygląda zdolność przyjmowania wniosków o wizy repatriacyjne w poszczególnych urzędach konsularnych i ambasadach znajdujących się w azjatyckiej części byłego ZSRR? (Chodzi o podanie miesięcznej wydajności każdego ze znajdujących się tam urzędów).

11. Jak wyglądają statystyki zgłaszania się z wnioskiem o wydanie wizy repatriacyjnej do poszczególnych urzędów konsularnych i ambasad w azjatyckiej części byłego ZSRR (chodzi o podanie miesięcznej liczby przyjętych wniosków wizowych w każdej ze wskazanych placówek)?

12. Jakie działania podejmowane są w celu realizacji zaleceń pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli (raport z 2024 roku), w szczególności skrócenia okresu oczekiwania na przyznanie miejsca w ośrodku dla repatriantów do mniej niż 3 lat?

Z poważaniem

Robert Warwas