Interpelacja w sprawie rozważenia zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zakresie kompetencji samorządów dotyczących ograniczania sprzedaży alkoholu

Szanowna Pani Ministro,

zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi rada gminy może wprowadzić ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu w sklepach, jednak wyłącznie w przedziale godzinowym od 22:00 do 6:00.

Doświadczenia samorządów pokazują, że nawet takie ograniczenia przynoszą wymierne i pozytywne skutki. Przykładem jest Kraków, gdzie od 1 lipca 2023 r. obowiązuje uchwała ograniczająca sprzedaż alkoholu od północy do godziny 5:30. Już po roku funkcjonowania tego rozwiązania odnotowano:

• spadek liczby interwencji Policji związanych ze spożywaniem alkoholu w godzinach obowiązywania zakazu o 48,5%,
• zmniejszenie liczby zgłoszeń do straży miejskiej o 31,2%, a liczby wykroczeń ujawnionych przez strażników – o 47,9%,
• w skali całej doby spadek liczby interwencji Policji o 30,9%,
• spadek liczby przypadków zastosowania przymusu bezpośredniego wobec osób nietrzeźwych w Miejskim Centrum Profilaktyki Uzależnień w Krakowie o 23,3%.

Dane te jednoznacznie wskazują, że ograniczenie dostępności alkoholu poprawia bezpieczeństwo publiczne, zmniejsza obciążenie służb i przyczynia się do lepszej ochrony zdrowia mieszkańców.

Warto zauważyć, że w wielu miastach i gminach pojawiają się postulaty wydłużenia obowiązywania takich ograniczeń do godzin porannych (np. 8:00, 9:00 czy 10:00). W praktyce zakupy alkoholu w tym czasie dotyczą niemal wyłącznie osób uzależnionych, których liczba w Polsce szacowana jest na ponad pół miliona. Z punktu widzenia polityki zdrowotnej i społecznej wydłużenie godzin ograniczeń mogłoby zatem przynieść dodatkowe, istotne korzyści.

Obecny kształt ustawy nie daje jednak samorządom elastyczności w tym zakresie. Dlatego zasadne wydaje się rozważenie zmian legislacyjnych, które pozwoliłyby radom gmin i miast samodzielnie decydować o ewentualnym wydłużeniu godzin obowiązywania ograniczeń, stosownie do lokalnych potrzeb i oczekiwań mieszkańców.

W związku z tym zwracamy się do Pani Minister z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę zmiany przepisów w taki sposób, aby dać samorządom możliwość samodzielnego określenia dłuższego okresu obowiązywania zakazu sprzedaży alkoholu?
2. Czy resort planuje przeanalizowanie doświadczeń gmin, które już wprowadziły ograniczenia (jak Kraków), i na tej podstawie przygotowanie ewentualnych propozycji legislacyjnych?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważy zainicjowanie szerokiej debaty publicznej na temat dalszego ograniczania dostępności alkoholu w godzinach porannych, z uwzględnieniem głosu społeczności lokalnych i organizacji zajmujących się profilaktyką uzależnień?