Interpelacja w sprawie dyskryminacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej względem innych służb mundurowych podległych MSWiA i SW w obszarze dotyczącym świadczeń mieszkaniowych

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją dotyczącą postulatów zgłaszanych przez Związek Zawodowy Celnicy PL, które dotyczą kluczowych kwestii dyskryminacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej względem innych służb mundurowych podległych MSWiA i SW w obszarze dotyczącym świadczeń mieszkaniowych.

Służba Celno-Skarbowa, jako jednolita i umundurowana formacja, realizuje zadania o kluczowym znaczeniu dla Skarbu Państwa oraz Unii Europejskiej, w tym ochronę granic, zwalczanie przestępczości ekonomicznej oraz zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. Funkcjonariusze tej służby bardzo często pełnią służbę w trudnych warunkach, poświęcając i narażając swoje życie i zdrowie.

Związek Zawodowy Celnicy PL od dłuższego czasu zwraca uwagę na brak odrębnej ustawy o Służbie Celno-Skarbowej, która regulowałaby status prawny funkcjonariuszy, ich obowiązki oraz prawa. W sprawie wyodrębnienia jest zapis ustawowy wskazany w art. 1 ust. 3 ustawy o KAS. Dlatego też traktowanie wszystkich osób zatrudnionych w KAS w odrębnych korpusach, tj. cywilnym i niemnożnikowym, nie może być tożsame z traktowaniem funkcjonariuszy SCS. Pomimo tego, że Służba Celno-Skarbowa pełni kluczową rolę w ochronie bezpieczeństwa kraju, jak i terytorium UE oraz bezpieczeństwa finansów państwa i UE, wciąż nie istnieje regulacja prawna, która w sposób jednoznaczny określałaby jej status w systemie służb mundurowych. Brak ustawy o Służbie Celno-Skarbowej prowadzi do chaosu organizacyjnego, a także do sytuacji, w której osoby cywilne zarządzają i dowodzą funkcjonariuszami, co jest nieakceptowalne w przypadku uzbrojonej formacji mundurowej.

Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 39/13 z 3 marca 2015 roku w zakresie, w jakim wśród podmiotów uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomija się funkcjonariuszy Służby Celnej w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin w zakresie, w jakim wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomijają funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy wykonują zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. 2013 poz. 1404 oraz 2014 poz. 486, 1055, 1215, 1395 i 1662), przepisy te są niezgodne z art. 32 konstytucji.

W świetle ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że funkcjonariusze Służby Celnej, a obecnie Służby Celno-Skarbowej, są formacją mundurową, która powinna być traktowana na równi z pozostałymi formacjami mundurowymi podległymi pod MSWiA oraz MS w zakresie objęcia świadczeniami emerytalnym ZER.

Zgodnie z informacjami opublikowanymi przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów oraz przyjętą przez Sejm RP ustawą o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (UD231) od 1 lipca 2025 r. funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa zostaną objęci nowym dodatkiem mieszkaniowym w wysokości od 900 do 1800 zł miesięcznie. Świadczenie to, zwolnione z podatku, ma na celu poprawę sytuacji materialnej funkcjonariuszy oraz zwiększenie atrakcyjności służby. Niestety, na dzień dzisiejszy funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, pomimo pełnienia równie istotnych obowiązków na rzecz bezpieczeństwa finansowego państwa i obszaru celnego Unii Europejskiej, zostali pominięci w tych regulacjach. Brak dodatku mieszkaniowego dla funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stawia ich w gorszej sytuacji w porównaniu do innych służb mundurowych, co może prowadzić do poczucia nierównego traktowania oraz obniżenia motywacji do pełnienia służby w tej formacji.

Funkcjonariusze SCS czują się służbą drugiej kategorii, mimo że jako jedyna służba pełnią funkcję fiskalną i generują największe wpływy do budżetu państwa, a stanowią tylko niewielką część całego społeczeństwa, zaledwie około 12 tys. osób, które na co dzień sumiennie wykonują swoje obowiązki, pełniąc służbę na wielu płaszczyznach niejednokrotnie ramię w ramię z pozostałymi służbami podległymi MSWiA w różnych obszarach ustawowych działań KAS.

W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie informacji:

1. Czy Ministerstwo Finansów planuje objąć funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej świadczeniem mieszkaniowym, a jeśli tak – to kiedy przewiduje się wdrożenie takiego rozwiązania?
2. Dlaczego do dnia dzisiejszego Ministerstwo Finansów nie wypowiedziało się na temat wprowadzenia tego świadczenia w podległej sobie formacji (tak jak zrobiło to MSWiA oraz Ministerstwo Sprawiedliwości), mimo że ta służba „przynosi“ pieniądze do budżetu? Proszę o wskazanie przyczyny, skąd ta opieszałość.
3. Czy podjęto już działania legislacyjne mające na celu objęcie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej dodatkiem mieszkaniowym, analogicznym do świadczenia wprowadzonego dla służb podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Służby Więziennej, a jeśli nie, to dlaczego?
4. Czy nieobjęcie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej dodatkiem mieszkaniowym, analogicznym do świadczenia wprowadzonego dla służb podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Służby Więziennej, nie jest formą dyskryminacji tej formacji względem innych służb mundurowych?
5. Czy przedstawiono związkom zawodowym zrzeszającym funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej propozycje dotyczące wprowadzenia dodatku mieszkaniowego w Krajowej Administracji Skarbowej?
6. Co jest powodem tego, że Służba Celno-Skarbowa jako jedyna formacja mundurowa została pominięta w kwestiach dotyczących świadczenia mieszkaniowego?
7. Czy szef KAS wystąpił z wnioskiem do ministra finansów i gospodarki o zabezpieczenie środków w budżecie na rok 2026 dotyczących świadczenia mieszkaniowego?
8. Czy są konkretne powody tej dyskryminacji, a jeśli nie, to czy jest w planach objęcie funkcjonariuszy SCS ww. świadczeniami na zasadach analogicznych do tych, które widnieją w ustawie MSWiA o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby oraz w projekcie Ministerstwa Sprawiedliwości?

Oczekuję pilnej odpowiedzi oraz działań mających na celu rozwiązanie zgłoszonych problemów, które są kluczowe dla poprawy warunków pracy funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz zapewnienia sprawnego funkcjonowania tej służby w Polsce, a tym samym zapewnienia bezpieczeństwa gospodarki finansowej kraju.

Związki zawodowe domagają się uchwalenia nowej ustawy modernizacyjnej, która zapewni wyrównanie płac w całym kraju, eliminując nierówności regionalne. Tego rodzaju dysproporcje w wynagrodzeniach prowadzą do poczucia niesprawiedliwości wśród funkcjonariuszy oraz obniżają ich motywację do pracy.