Interpelacja w sprawie działalności warsztatów terapii zajęciowej w Polsce

Szanowna Pani Minister,

w Polsce funkcjonuje około 740 warsztatów terapii zajęciowej (WTZ), w których wsparcie otrzymuje około 30 tysięcy dorosłych osób z niepełnosprawnością, głównie intelektualną. Zatrudniają one około 11 tysięcy wykwalifikowanych pracowników. Odgrywają kluczową rolę w procesie rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Warsztaty te od lat stanowią istotne ogniwo wsparcia, jednak zmagają się z szeregiem problemów, które wymagają pilnych rozwiązań legislacyjnych oraz finansowych.

Postulaty zgłaszane przez pracowników i uczestników WTZ:

1. Zwiększenie finansowania WTZ - konieczne jest stopniowe podnoszenie algorytmu na uczestnika WTZ, w sposób powiązany z ustawowym wzrostem minimalnego wynagrodzenia. W 2007 roku kwota na jednego uczestnika stanowiła 130% minimalnego wynagrodzenia, podczas gdy obecnie jest to jedynie 69%. Taki spadek realnej wartości finansowania negatywnie wpływa na jakość świadczonych usług oraz stabilność funkcjonowania warsztatów.

2. Uregulowanie statusu pracowników WTZ - większość zatrudnionych osób to terapeuci zajęciowi, którzy podlegają ustawie o niektórych zawodach medycznych. Tymczasem obowiązujące rozporządzenia przewidują zatrudnianie instruktorów terapii zajęciowej. Powoduje to niejasności prawne i brak spójności w zakresie statusu zawodowego i uprawnień pracowników.

3. Zaliczenie pracy w WTZ do pracy w szczególnych warunkach - uzasadnione jest przyznanie dodatkowych świadczeń pracownikom WTZ. Wysoko wykwalifikowana kadra często opuszcza warsztaty na rzecz szkół specjalnych, gdzie praca z tą samą grupą osób z niepełnosprawnościami wiąże się z lepszymi warunkami: mniejszym wymiarem godzin, wyższym wynagrodzeniem, dodatkowymi urlopami czy uprawnieniami z tytułu pracy w warunkach szkodliwych. Brak takich rozwiązań w systemie WTZ powoduje drenaż kadr i osłabia jakość opieki nad uczestnikami.

4. Ujednolicenie i dostosowanie prawa - konieczne jest wprowadzenie rozwiązań legislacyjnych, które ujednolicą regulacje dotyczące WTZ i zwiększą efektywność ich działania. Brak spójności w obowiązujących przepisach prowadzi do licznych trudności organizacyjnych i finansowych.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniami:

1. Czy ministerstwo planuje powiązać wysokość finansowania uczestnika WTZ z minimalnym wynagrodzeniem w taki sposób, aby przywrócić realną wartość wsparcia do poziomu sprzed kilkunastu lat?
2. Czy planowane są prace legislacyjne mające na celu jednoznaczne uregulowanie statusu zawodowego pracowników WTZ, w szczególności terapeutów zajęciowych?
3. Czy rozważane jest zaliczenie pracy w WTZ do pracy w szczególnych warunkach oraz wprowadzenie dodatkowych świadczeń dla pracowników tych instytucji?
4. Jakie działania planuje ministerstwo w celu ujednolicenia i uproszczenia przepisów dotyczących funkcjonowania WTZ?

Z poważaniem

Katarzyna Sójka
Poseł na Sejm RP