Interpelacja w sprawie ograniczonego dostępu pacjentów do leczenia i profilaktyki zakażeń HBV i HCV

Szanowna Pani Minister,

w 2016 roku Polska, wspólnie ze 193 innymi państwami, przyjęła podczas Światowego Zgromadzenia Zdrowia WHO globalną strategię dotyczącą wirusowego zapalenia wątroby (WZW). Jej celem jest eliminacja WZW jako problemu zdrowia publicznego do 2030 roku poprzez ograniczenie liczby nowych zakażeń oraz zmniejszenie umieralności. Strategia ta zakłada m.in. powszechne szczepienia przeciw WZW B, programy badań przesiewowych w kierunku WZW C, diagnostykę oraz dostęp do skutecznego leczenia.

W Polsce leczenie zakażeń HBV i HCV jest świadczeniem gwarantowanym w ramach programów lekowych Ministerstwa Zdrowia. W przypadku WZW C terapia trwająca 8-12 tygodni prowadzi u 99% pacjentów do trwałej eradykacji wirusa. Niestety, obecna sytuacja wskazuje na poważne zagrożenie w realizacji strategii WHO i zapewnieniu pacjentom należytej opieki.

Pacjenci zgłaszają ograniczony dostęp do programów lekowych, w tym:

• B.1 – leczenie chorych na przewlekłe WZW B,
• B.71 – leczenie terapią bezinterferonową chorych na przewlekłe WZW C,
• B.106 – profilaktyka reaktywacji WZW B u pacjentów po przeszczepach lub poddawanych terapiom wysokiego ryzyka.

Ze względu na przekroczenie kontraktów programów B.1 i B.71, w większości ośrodków w Polsce od kilku tygodni odmawia się pacjentom rozpoczęcia nowych terapii, a chorzy wpisywani są na listy oczekujących. Ośrodki otrzymują także sygnały, iż nadwykonania mogą nie być opłacane, co dodatkowo powstrzymuje świadczeniodawców od włączania nowych pacjentów do leczenia.

Dodatkowo, zamiast rocznych planów rzeczowo-finansowych, placówki otrzymują obecnie kontrakty obejmujące jedynie krótkie okresy – najbliższy dotyczy wyłącznie października 2025 r. Brak planów na kolejne miesiące rodzi niepewność co do możliwości kontynuacji terapii, której ciągłość jest warunkiem skuteczności leczenia. Jest to szczególnie niepokojące w przypadku terapii HCV, które trwają co najmniej 8 tygodni, oraz programu B.1, gdzie pacjenci odbywają wizyty co 3 miesiące.

Sytuacja ta dotyczy także programu B.106. Pacjenci onkologiczni i inni wymagający immunosupresji powinni otrzymać profilaktykę reaktywacji HBV jeszcze przed rozpoczęciem leczenia, aby możliwe było jego bezpieczne wdrożenie. Brak dostępu do tej profilaktyki naraża pacjentów na ryzyko poważnych powikłań, a nawet zgonu.

Wobec powyższego zwracam się do Pani Minister z pytaniami:

1. Co jest przyczyną ograniczenia środków na leczenie zakażeń wirusami HBV i HCV w ramach programów lekowych?
2. Jakie działania, i w jakim terminie, Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć, aby przywrócić dostęp do terapii przeciwwirusowych dla nowo zdiagnozowanych pacjentów?
3. Czy resort planuje powrót do dłuższych – co najmniej rocznych – planów rzeczowo-finansowych, które umożliwią placówkom zapewnienie ciągłości terapii i właściwe planowanie opieki nad pacjentami?
4. Jak ministerstwo zamierza zagwarantować pacjentom onkologicznym i immunosupresyjnym nieprzerwany dostęp do profilaktyki w ramach programu B.106, tak aby nie doszło do przerwania lub opóźnienia terapii ratujących życie?

Łukasz Osmalak
Poseł na Sejm RP