Interpelacja w sprawie decyzji o likwidacji czterech ostatnich bloków węglowych w Elektrowni Dolna Odra

Szanowny Panie Ministrze,

zarząd Polskiej Grupy Energetycznej Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna podjął decyzję o likwidacji czterech ostatnich bloków węglowych w Elektrowni Dolna Odra i zwolnieniu 800 osób w ciągu kilkunastu miesięcy, do końca sierpnia 2026 r. Wyłączenie dwóch bloków nastąpi do końca tego roku, pozostałe dwa zostaną wyłączone do końca sierpnia 2026 r. Decyzje zarządu i rady nadzorczej PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA w Bełchatowie uchwałą zaakceptował zarząd PGE SA w Warszawie, a więc dwa podmioty stanowiące większościową własność Skarbu Państwa. Planowane wyłączenia dotyczą bloków energetycznych, w które w ostatnich latach zainwestowano setki milionów złotych, zaś bloki działają i są często włączane do systemu na polecenie Polskich Sieci Energetycznych. Jedyną przesłanką likwidacji jest koszt wytwarzania energii. W ocenie PGE oraz części ministrów rządu takie działanie godzi w bezpieczeństwo energetyczne państwa i jest wynikiem przyjętych w przeszłości założeń o odchodzeniu od węgla.

Z uwagi na powyższe, w związku ze światową zmianą w podejściu dla paliw kopalnych, należy zwrócić uwagę na wystąpienia przywódców czołowych państw – USA i Niemiec. W dniu 21 stycznia 2025 r. Stany Zjednoczone Ameryki podjęły decyzję o wycofaniu się z porozumienia paryskiego. Prezydent USA Donald Trump oznajmił, że przywróci paliwa kopalne dla gospodarki. Z oświadczeniem prezydenta USA korespondują wystąpienia kanclerza Niemiec Friedricha Merza, który oznajmił, że Niemcy opóźniają zamykanie elektrowni węglowych. Jak informuje Bloomberg, kanclerz Republiki Federalnej Niemiec podkreślił: „że choć Niemcy pozostają zobowiązane do odejścia od węgla, obecne tempo transformacji może zagrażać stabilności dostaw energii. Niemcy mają zakończyć korzystanie z węgla w produkcji energii do 2038 roku. W ostatnim czasie wykorzystanie węgla w energetyce Niemiec wzrosło o 23%. Wszystkie elektrownie węglowe będą funkcjonować w rezerwie systemu energetycznego. Federalna Agencja Sieci (Bundesnetzagentur) nie wydała w tym roku żadnych zakazów eksploatacji elektrowni węglowych“. Kolejnym aspektem jest zagrożenie wojenne i warunki techniczne elektrowni Nowe Czarnowo, gdzie znajdują się tysiące metrów kwadratowych hal przesyłowych, urządzeń technicznych i nowe schrony na wypadek wojny.

Z informacji uzyskanych na rynku gospodarczym wynika, że inwestycjami w przebudowę elektrowni węglowej, na opalaną biomasą, były zainteresowane korporacje z USA, tak jak i wybudowaniem centrum danych. Jednocześnie firma z Norwegii, z udziałem kapitału państwowego, była zainteresowana przejęciem hali elektrowni z wyłączonymi blokami, w których chciała zatrudnić od 200 do 500 pracowników. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od władz gminy Gryfino, dla PGE GiEK te sprawy nie stały się inspiracją do podjęcia działań i zabezpieczenia rynku pracy.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy rząd Polski dokonał, z uwzględnieniem stanowisk prezydenta USA i kanclerza Niemiec, analizy podejścia władz tych krajów do spalania węgla?
2. Stare elektrownie mają odpowiednią strukturę energetyczną – na jakim etapie są działania, w związku z zainteresowaniem okazanym przez podmioty z USA, w kwestii wykorzystania starych elektrowni na centra danych (np. Amazon i Microsoft)?
3. Czy rząd Polski zamierza wykorzystać wspaniałą infrastrukturę elektrowni w Nowym Czarnowie dla potrzeb przemysłu obronnego?