Interpelacja w sprawie wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV

Szanowna Pani Minister,

prof. Krzysztof Tomasiewicz, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych podczas debaty Medycznej Racji Stanu mówił, iż: nie ma tygodnia, by do jego kliniki nie trafiał pacjent na bardzo zaawansowanym etapie WZW C, z marskością wątroby, dekompensacją i rakiem wątrobowokomórkowym. To szokujące i niepokojące informacje, wobec których nie można pozostać obojętnym. Szacuje się, że w Polsce może być nawet 140 tys. osób zakażonych wirusem HCV, z czego ponad 80 proc. o tym nie wie. Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wynika, że w ubiegłym roku zdiagnozowano 3,1 tys. przypadków przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, a ile osób nie wie, że są zakażone?

Sieć przekazuje nam informacje prof. Roberta Flisiaka, iż od 2015 r. prowadzony jest program monitorowania leczenia HCV w kilkudziesięciu ośrodkach, od 2018 r. z roku na rok jest coraz więcej pacjentów kwalifikowanych do leczenia z zaawansowaną chorobą. W tej chwili wśród kwalifikowanych do leczenia, aż jedną czwartą stanowią chorzy z marskością. To znaczy, że to zakażenie jest w Polsce za późno diagnozowane i traci się szansę, jaką daje wysoce skuteczne leczenie.

W Polsce nadal nie ma rozwiązań systemowych, które umożliwiłyby wczesne wykrycie zakażenia. Sytuację miało ułatwić wprowadzenie od lipca 2022 r. do programu świadczeń lekarza POZ bezpłatnych badań przeciwciał przeciw HCV, okazało się jednak, że wskazania do jego zlecenia są bardzo ograniczone. Rozporządzenie zaznacza, że nie jest to badanie przesiewowe i można je zlecić tylko w uzasadnionych przypadkach. Efekty są takie, iż podczas pierwszego roku funkcjonowania budżetu wykonano tylko 50 tys. testów anty-HCV.

Eksperci od lat przekonują o konieczności wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV, który jest jednocześnie profilaktyką onkologiczną. Proponowane rozwiązania wprowadziło wiele państw, np.: Litwa, Francja czy Niemcy. Wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia, w tej materii są wymagające, WHO już od 2016 roku oczekuje bowiem wyeliminowania zakażeń wirusami hepatotropowymi do 2030 r., czy Polska ma nadzieję na spełnienie tych oczekiwań?

Specjaliści podkreślają, że szybkie testy anty-HCV powinny być wykonywane rutynowo w placówkach POZ i na szpitalnych SOR-ach. U zdecydowanej większości osób wystarczy wykonanie takiego testu raz w życiu, a jego koszt to zaledwie 5 zł, jeżeli natomiast dojdzie do rozwoju raka wątroby, to jedyną skuteczną metodą leczenia jest przeszczepienie tego narządu, a koszty przeszczepu są ogromne. Jednak jeżeli nowotwór zostanie zdiagnozowany zbyt późno, to chorzy nie kwalifikują się już do przeszczepienia.

Biorąc pod uwagę przyszłość polskiego sytemu zdrowia oraz zdrowie pacjentów, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo jest skłonne rozważyć przeprowadzenie kampanii informacyjnej dotyczącej skali problemu, jakim jest zapadalność na WZW typu B i C oraz zakażenie HCV w naszym kraju?
2. Czy ministerstwo rozważy wprowadzenie na szeroką skalę Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV poprzez wprowadzenie szybkiego testu anty-HCV?
3. Proszę podać liczbę przeszczepów wątroby wykonanych w Polsce i finansowanych przez NFZ oraz sumaryczną kwotę kosztu tych zabiegów, proszę o dane z lat: 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022.
4. Jaka jest średnia przeżywalność pacjentów po przeszczepie wątroby w Polsce?