Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa finansowego obywateli

Szanowny Panie Ministrze!

W związku z dynamicznym wzrostem popularności płatności bezgotówkowych oraz nasyceniem polskiego systemu płatniczego zagranicznymi dostawcami infrastruktury zwracam się z interpelacją dotyczącą bezpieczeństwa finansowego Polek i Polaków oraz suwerenności państwa w obszarze technologii finansowych.

Obecnie ponad 90% infrastruktury terminalowej w Polsce znajduje się w rękach zagranicznych firm. Wiodącymi operatorami są m.in. eService, Polskie ePłatności, FiservPolska, Worldline, Elavon czy PayTel. Jednocześnie Polska nie posiada krajowego producenta terminali płatniczych – wszystkie są importowane, a ich oprogramowanie oraz serwis pozostają poza pełną kontrolą państwa.

Brak suwerennej infrastruktury finansowej może rodzić poważne zagrożenia w kontekście:

- bezpieczeństwa danych płatniczych obywateli RP,
- podatności na presję geopolityczną lub regulacyjną podmiotów spoza UE,
- ryzyka wyłączenia systemów płatniczych w razie kryzysu lub wojny,
- osłabienia krajowego sektora fintech, który nie otrzymuje wsparcia w budowie rodzimych rozwiązań technologicznych.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o przedstawienie aktualnych danych i analiz w następujących kwestiach:

1. Czy Ministerstwo Finansów dysponuje najnowszą analizą stopnia nasycenia polskiego rynku terminali płatniczych i infrastruktury transakcyjnej firmami zagranicznymi? Jeśli tak – proszę o przekazanie wyników.

2. Które podmioty działające w Polsce, oferujące terminale, systemy płatnicze i obsługę rozliczeń, są w pełni polskimi firmami (z większościowym udziałem krajowego kapitału)? Czy istnieje choć jeden polski producent terminali lub systemów autoryzacji transakcji?

3. Czy powstały w ostatnich latach dokumenty lub ekspertyzy oceniające aktualne ryzyka systemowe wynikające z braku kontroli nad infrastrukturą płatniczą?

4. Czy Polska planuje – wzorem Indii (system RuPay), Rosji (system Mir) lub Francji (terminale Ingenico) – budowę własnego krajowego systemu płatności lub terminali płatniczych? Jeśli tak, na jakim etapie są prace i jakie są przewidywane terminy?

5. Jakie działania podejmuje lub planuje Ministerstwo Finansów w celu wsparcia polskich firm fintechowych i technologicznych (np. granty, ulgi podatkowe, preferencje w zamówieniach publicznych) w kontekście rozwoju krajowej infrastruktury płatniczej?

6. Czy Polska posiada aktualny plan awaryjny na wypadek wyłączenia zagranicznych systemów płatniczych (np. Visa, Mastercard, Fiserv, Worldline) wskutek sankcji, cyberataków lub awarii?

7. Jak Ministerstwo Finansów ocenia ryzyka związane z wdrożeniem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), który wkrótce wejdzie w życie – w szczególności w zakresie cyberbezpieczeństwa, ciągłości działania systemu oraz ochrony danych przedsiębiorców? Czy ministerstwo jest na to przygotowane? Jeżeli tak, w jaki sposób?

W dobie rosnącego napięcia geopolitycznego, cyfrowej inwigilacji i coraz większego znaczenia danych finansowych jako zasobu strategicznego suwerenność cyfrowa Polski w zakresie systemu płatniczego powinna zostać potraktowana priorytetowo.

Bardzo proszę o ustosunkowanie się do powyższych kwestii.

Z wyrazami szacunku

Agnieszka Górska
Poseł na Sejm RP