Interpelacja w sprawie reformy wskaźnika WIBOR w świetle opinii rzecznika generalnego TSUE

Szanowny Panie Ministrze,

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) jest wskaźnikiem oprocentowania kredytów, ustalanym na podstawie ofert składanych przez banki na rynku międzybankowym. Choć ma on na celu odzwierciedlenie kosztu pieniądza na rynku międzybankowym, jego sposób ustalania oraz zmienność budzą wątpliwości zarówno wśród ekspertów, jak i konsumentów. W szczególności, pojawiają się pytania o transparentność procesu ustalania WIBOR-u oraz o to, czy kredytobiorcy są odpowiednio informowani o mechanizmie jego wyznaczania i potencjalnych ryzykach związanych z jego zmianami.

Rzecznik generalny TSUE, Laila Medina, przedstawiła opinię ws. WIBOR, w której stwierdziła, że dyrektywa dotycząca nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich może znaleźć zastosowanie do klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na wskaźniku WIBOR. Oznacza to, że jeśli banki nie zapewniły konsumentom odpowiednich informacji na temat mechanizmu ustalania WIBOR-u oraz ryzyk z nim związanych, to takie postanowienia umowne mogą być uznane za nieuczciwe. Choć opinia rzecznika nie jest wiążąca, często stanowi wskazówkę dla trybunału w finalnym orzeczeniu, którego możemy się spodziewać w ciągu kilku miesięcy. To dobry czas, aby zastanowić się, co dalej ze wskaźnikiem WIBOR.

W debacie publicznej pojawia się szereg rozwiązań mających na celu poprawę transparentności oraz uczciwości wskaźnika WIBOR. Wśród nich można wymienić:

1) przejście na alternatywne wskaźniki oprocentowania, oparte na rzeczywistych transakcjach rynkowych, takich jak stawki REPO czy OIS (Overnight Indexed Swap);

2) ulepszenie mechanizmu ustalania WIBOR-u, aby odzwierciedlał on rzeczywiste warunki rynkowe i był mniej podatny na manipulacje;

3) zwiększenie obowiązków informacyjnych banków, czyli zobowiązanie banków do dostarczania konsumentom jasnych i zrozumiałych informacji na temat mechanizmu ustalania WIBOR-u oraz ryzyk z nim związanych;

4) wprowadzenie mechanizmów ochrony konsumentów, aby w przypadku uznania postanowień umownych dotyczących WIBOR-u za nieuczciwe, zapewnić konsumentom odpowiednie środki ochrony, takie jak możliwość zmiany warunków umowy czy dochodzenia roszczeń.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo w sprawie opinii rzecznika generalnego TSUE odnoszącej się do WIBOR-u?
2. W przypadku gdy TSUE wyda orzeczenie uznające WIBOR za nieuczciwy, jakie rozwiązania legislacyjne ministerstwo planuje wprowadzić, aby zapewnić ochronę konsumentów oraz stabilność rynku finansowego?