Interpelacja w sprawie działań odwetowych wobec sygnalistów w związku ze zgłoszeniem nieprawidłowości w działaniu ówczesnego dyrektora Instytutu Pileckiego

Szanowna Pani Minister,

kilka tygodni temu media poinformowały, że wobec pani Hanny Radziejowskiej – dyrektor Oddziału Instytutu Pileckiego w Berlinie oraz wobec jej zastępcy Mateusza Fałkowskiego dopuszczono się działań, które wypełniają znamiona przestępstwa.

Hanna Radziejowska i Mateusz Fałkowski to sygnaliści, którzy poinformowali Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego o nieprawidłowościach w działaniu ówczesnego dyrektora Instytutu Pileckiego, Krzysztofa RUCHNIEWICZA. Zamiast jednak podjąć kroki w celu wyjaśnienia tych nieprawidłowości, ministerstwo rozpoczęło działania odwetowe wobec sygnalistów – które to działania skutkowały następnie bezprawnym zwolnieniem dyscyplinarnym.

Jak wynika z informacji medialnych, osobą bezpośrednio odpowiedzialną za te działania jest niejaki Piotr RYPSON, pełniący funkcję dyrektora departamentu dziedzictwa kulturowego MKiDN – z nadania politycznego koalicji rządzącej Polską od 13 grudnia 2023 r. Piotr RYPSON miał donieść Krzysztofowi RUCHNIEWICZOWI, iż sygnaliści zgłosili nieprawidłowości w jego działaniach. Z kolei Krzysztof RUCHNIEWICZ miał dopuścić się dalszych działań odwetowych, dokonując wobec sygnalitów bezprawnego wypowiedzenia umów o pracę w trybie dyscyplinarnym.

https://wiadomosci.wp.pl/dyscyplinarka-dla-sygnalistki-minister-cienkowska-pozwala-ja-zwolnic-ruchniewicz-pisze-do-niemcow-7193027420244736a

Należy podkreślić, że z chwilą gdy MKiDN przyznało Hannie Radziejowskiej i Mateuszowi Fałkowskiemu status sygnalistów, zostali oni objęci ochroną prawną stosownie do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. 2024 poz. 928) – zgodnie z jej art. 6, sygnalista podlega bowiem ochronie od chwili dokonania zgłoszenia.

Z kolei zgodnie z art. 11 tej ustawy, wobec sygnalisty nie mogą być podejmowane działania odwetowe ani próby lub groźby zastosowania takich działań, a nadto dokonanie zgłoszenia lub ujawnienia publicznego nie może stanowić podstawy odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności dyscyplinarnej (art. 16).

Działania odwetowe, to – w myśl art. 2 pkt 2 ustawy – bezpośrednie lub pośrednie działanie lub zaniechanie w kontekście związanym z pracą, które jest spowodowane zgłoszeniem lub ujawnieniem publicznym i które narusza lub może naruszyć prawa sygnalisty lub wyrządza lub może wyrządzić nieuzasadnioną szkodę sygnaliście, w tym bezpodstawne inicjowanie postępowań przeciwko sygnaliście. Działania takie stanowią przestępstwo: zgodnie z art. 55 ustawy, kto podejmuje działania odwetowe wobec sygnalisty, osoby pomagającej w dokonaniu zgłoszenia lub osoby powiązanej z sygnalistą, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:

1. Jakie działania podjęło MKiDN w celu wyjaśnienia, czy doszło do działań odwetowych i do popełnienia przestępstwa?

2. Czy zostało złożone zawiadomienie do prokuratury?

Jeżeli nie – uprzejmie proszę o przekazanie niniejszego pisma do Prokuratury Okręgowej w Warszawie celem wszczęcia postępowania karnego.

Z wyrazami szacunku

Paweł Jabłoński
Poseł na Sejm RP