Interpelacja w sprawie opóźnień we wdrażaniu i modernizacji systemów obrony antydronowej oraz zapewnienia zdolności ochrony przestrzeni powietrznej

Szanowny Panie Premierze,

w ostatnich dniach doszło do bezprecedensowego naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez obce drony bojowe. Doniesienia prasowe i komunikaty rządu mówią o ok. 19 maszynach. Służby w ciągu kolejnych godzin potwierdziły kilkanaście miejsc upadku szczątków. Jeden dron uderzył w dom w Wyrykach-Woli - na szczęście bez ofiar. Część obiektów (3-4 maszyny) zestrzeliły polskie i sojusznicze myśliwce.

W dojrzałych, warstwowych systemach obrony przeciwlotniczej zasadniczy ciężar neutralizacji dronów spoczywa jednak na naziemnych warstwach C-UAS, a lotnictwa, jako zasobu cennego operacyjnie, używa się wyjątkowo, by zapewnić szczelność systemu obrony w sytuacjach krytycznych.

Kolejne polskie rządy czynią wysiłki w kierunku budowy warstwowej obrony przed bezzałogowymi statkami powietrznymi. Z istotniejszych warto przypomnieć, że w 2022 r. Agencja Uzbrojenia zamówiła kilkanaście zestawów SKYctrl, w 2023 r. zaczęto je wprowadzać do użycia, a w 2024/2025 r. MON zapowiadało pozyskanie dla wojska kinetyczno-niekinetycznego modułu antydronowego i wskazywało możliwe finansowanie w ramach europejskiego instrumentu EDIRPA.

Niepokojące jest tempo, w jakim postępują prace nad tymi systemami. Z doniesień prasowych wynika, że modernizacja systemu SKYctrl została wstrzymana decyzją Rady Modernizacji Technicznej, która poleciła uzupełnienie wymagań, a Agencja Uzbrojenia prowadzi w tym zakresie dodatkowe analizy – i po tym, jak trwają one już przeszło rok, nie podjęto żadnych decyzji modernizacyjnych. Równolegle media branżowe wskazują, że program KINMA nie został rozpoczęty w pełnej skali z powodu braku zapewnionego finansowania.

W efekcie Polska pozostaje bez jakiegokolwiek systemu przedstawiającego rzeczywistą wartość w przypadku poważnego ataku podobnego do tych, jakie obserwujemy w trwających aktualnie konfliktach zbrojnych.

Wobec powyższego proszę Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania (w zakresie nieobjętym ochroną informacji niejawnych):

1. Jakie względy przemawiały za decyzją RMT o wstrzymaniu prac dotyczących modernizacji SKYctrl?
2. Jaka jest całkowita szacunkowa kwota środków niezbędnych do pełnej modernizacji wszystkich posiadanych zestawów SKYctrl? Czy liczba zestawów, jaką dysponuje Wojsko Polskie, przy założeniu, że zostały zmodernizowane i odpowiadają zidentyfikowanym przez MON potrzebom związanym z nowymi metodami ataków dronowych, jest wystarczająca dla ochrony wschodniej granicy RP na całej jej długości?
3. Jaki jest szacowany koszt uruchomienia i wdrożenia programu KINMA w docelowej skali, deklarowanej w latach 2024–2025? Proszę o podanie kwoty z rozbiciem na lata budżetowe.
4. Jakiego rzędu nakłady są wedle szacunków MON wymagane, aby oba systemy – SKYctrl i KINMA – po wdrożeniu przez Siły Zbrojne osiągnęły stan pełnej zdolności operacyjnej (FOC), rozumianej jako zdolność do skutecznej neutralizacji zagrożeń ze strony bezzałogowych statków powietrznych w liczbie i rodzaju odpowiadającym realnym scenariuszom ataku, na poziomie skuteczności porównywalnym ze standardami państw NATO dysponujących rozwiniętą warstwą C-UAS? Proszę o widełki wielkości tych nakładów – a jeśli nigdy nie szacowano nakładów służących osiągnięciu tego poziomu operacyjności, proszę o szacunki dotyczące nakładów służących spełnieniu przez te systemy najwyższego planowanego poziomu użyteczności.
5. Jakie konkretne czynniki (prawne, organizacyjne, finansowe, decyzyjne) spowodowały, że przez ponad 12 miesięcy nie podjęto decyzji o modernizacji SKYctrl? Co – poza dodatkowymi analizami – realnie wykonano?
6. Dlaczego prace nad modułem KINMA nie otrzymały finansowania w pełnym zakresie prognozowanym na przełomie 2024/2025 r.? Proszę wskazać, kiedy i na jakim etapie utracono środki/nie pozyskano środków, z jakich źródeł miały pochodzić (budżet MON/FWSZ/instrumenty finansowe UE) oraz jakie alternatywne źródła finansowania rozważano?
7. Czy MON przewiduje działania osłonowe zdolne jakkolwiek zwiększyć odporność na ataki dronowe w najbliższych miesiącach? Jeśli tak – jakiego rodzaju mają to być działania?