Interpelacja w sprawie naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie bezzałogowe statki powietrzne (drony) w nocy z 9 na 10 września br. oraz zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom północno-zachodniego Mazowsza

Szanowny Panie Premierze,

w nocy z 9 na 10 września br. doszło do kolejnego, skrajnie niepokojącego incydentu polegającego na naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie bezzałogowe statki powietrzne. Zdarzenie to nie tylko potwierdza agresywną politykę Federacji Rosyjskiej, ale przede wszystkim ujawnia słabość krajowego systemu reagowania na tego typu zagrożenia.

Mieszkańcy powiatów północno-zachodniego Mazowsza – ciechanowskiego, płońskiego, mławskiego, żuromińskiego i przasnyskiego – mają prawo oczekiwać, że państwo zapewni im bezpieczeństwo. Tymczasem coraz częściej pojawiają się pytania o realną skuteczność obrony powietrznej, sprawność systemu wczesnego ostrzegania oraz zdolność władz państwowych do niezwłocznego informowania społeczeństwa o występujących zagrożeniach.

Jako poseł reprezentujący mieszkańców Mazowsza nie mogę przejść obojętnie wobec zaniedbań, które narażają obywateli na ryzyko.

Dlatego kieruję do Pana Premiera następujące pytania, na które oczekuję jasnych i jednoznacznych odpowiedzi:

1. Okoliczności naruszenia przestrzeni powietrznej:

Ile dronów naruszyło polską przestrzeń powietrzną w nocy z 9 na 10 września br. i jak długo przebywały nad terytorium RP?
Jaka była ich trasa oraz w jakiej odległości od obiektów infrastruktury krytycznej i terenów zabudowanych poruszały się te obiekty?
Dlaczego, mimo kolejnych naruszeń, wciąż nie funkcjonuje w pełni skuteczny mechanizm ich neutralizacji?
Po jakim czasie i kto wydał komendę dotyczącą neutralizacji dronów będących już na terytorium RP?
Czy takie uprawnienia posiada wyłącznie dowódca operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych, czy również dowódcy zgrupowań zadaniowych rozmieszczonych na północnej granicy państwa, gdzie czynnik czasu jest kluczowy?

2. Bezpieczeństwo północno-zachodniego Mazowsza:

Czy MON dysponuje szczegółową analizą ryzyka dla powiatów ciechanowskiego, płońskiego, mławskiego, żuromińskiego i przasnyskiego, które – choć oddalone od granicy – znalazły się na trasie rosyjskich dronów?
Dlaczego do tej pory w regionie nie rozmieszczono dodatkowych sensorów radiolokacyjnych oraz mobilnych zestawów obrony powietrznej, skoro zagrożenie jest coraz bardziej realne?

3. Procedury ostrzegania i informowania ludności:

Jakie działania zostały podjęte w celu ostrzeżenia mieszkańców północnego Mazowsza w trakcie tego incydentu?
Dlaczego lokalne samorządy i mieszkańcy nie otrzymali natychmiastowej informacji o przebiegu wydarzeń, mimo że ryzyko było oczywiste?
Czy MON planuje wprowadzenie systemu alarmowania regionalnego (syreny, komunikaty SMS, aplikacje mobilne), aby uniknąć powtarzania się sytuacji, w której obywatele pozostają w niewiedzy?

4. Współdziałanie obronne i sojusznicze:

Czy w związku z naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej przez wrogie drony uruchomiono procedury współdziałania z NATO?
Dlaczego wciąż nie podjęto decyzji o realnym wzmocnieniu obrony powietrznej na północnym Mazowszu, np. poprzez rozmieszczenie elementów systemu Patriot, Narew czy innych zestawów OPL?
Jakie są konkretne wnioski MON płynące z tego incydentu i jakie działania wdrożono, aby zagrożenia tego typu nie powtarzały się bez odpowiedniej reakcji?

5. Ćwiczenia i działania edukacyjne:

Czy MON planuje przeprowadzenie na obszarze północno-zachodniego Mazowsza ćwiczeń z udziałem mieszkańców i lokalnych władz, które zwiększą przygotowanie cywilów na sytuacje kryzysowe?
Dlaczego do tej pory nie rozpoczęto kampanii informacyjnych, które jasno instruowałyby obywateli, jak powinni zachować się w przypadku realnego zagrożenia ze strony dronów lub innych środków napadu powietrznego?
Czy odnalezienie drona w województwie łódzkim było wynikiem błędu systemu radarowego, czy też wynikało z braków w wyszkoleniu żołnierzy odpowiedzialnych za monitorowanie przestrzeni powietrznej?

Uzasadnienie:

Rosyjskie drony w polskiej przestrzeni powietrznej nie mogą być traktowane jako incydenty graniczne, lecz jako realne zagrożenie bezpieczeństwa państwa i obywateli. Brak natychmiastowej, zdecydowanej reakcji władz obronnych podważa zaufanie do instytucji państwa, szczególnie w regionach dotychczas postrzeganych jako bezpieczne.

Mieszkańcy północno-zachodniego Mazowsza mają prawo oczekiwać, że rząd wyciągnie konsekwencje z powtarzających się naruszeń i zapewni realną ochronę terytorium RP – nie tylko w wymiarze deklaratywnym, ale poprzez konkretne, wymierne działania.

Z poważaniem

Rafał Romanowski
Poseł na Sejm RP