Interpelacja w sprawie świadczeń opieki zdrowotnej przysługujących uchodźcom z Ukrainy

Szanowna Pani Minister,

w dniu 12 marca 2022 roku Rzeczpospolita Polska przyznała szereg świadczeń socjalnych dla uciekających przed wojną obywateli Ukrainy. Jednym z nich jest dostęp do bezpłatnego leczenia w placówkach, które podpisały umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Identycznie jak przy świadczeniach socjalnych prawo do korzystania z publicznej opieki zdrowotnej obejmuje obywateli Ukrainy, którzy bezpośrednio przekroczyli granicę polsko-ukraińską po 24 lutego 2022 roku, ich małżonków, także nieposiadających obywatelstwa ukraińskiego, obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka i członków ich najbliższej rodziny, którzy wjechali do Polski od 24 lutego 2022 roku, dziecko urodzone już w Polsce, jeżeli jego matka przybyła do Polski po 24 lutego 2022 roku lub jest żoną obywatela Ukrainy, który przybył do Polski po bestialskim ataku Rosji na Ukrainie. Nie trzeba mieć przyznanego numeru PESEL, żeby korzystać z bezpłatnej opieki medycznej w Polsce. Uprawnienia do bezpłatnej opieki medycznej w ramach NFZ na mocy tzw. specustawy traci osoba, która wyjedzie z Polski na dłużej niż 30 dni. Dlatego dokumentem uprawniającym do rejestracji w przychodni jest paszport z wbitym stemplem wjazdu na teren Polski, jednakże nie wcześniejszym niż 24 lutego 2022 roku. Może to być także inny dokument podróży albo zaświadczenie wydane przez Straż Graniczną RP.

Uchodźcy ukraińscy mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, udzielonych w Polsce, na analogicznych zasadach i w analogicznym zakresie, jak osoby ubezpieczone w Polsce. Wyjątki stanowią tu: leczenie uzdrowiskowe, rehabilitacja uzdrowiskowa, prawo do leczenia za granicą oraz zwrot środków za leczenie za granicą na podstawie dyrektywy „transgranicznej“. Przysługują także świadczenia w zakresie zapobiegania i leczenia chorób zakaźnych, czyli szczepienia przeciwko COVID-19, testy w kierunku koronawirusa oraz leczenie związane z COVID-19, a dzieciom przysługują szczepienia ochronne w ramach kalendarza szczepień ochronnych. Przysługuje im również prawo do produktów leczniczych w ramach programów zdrowotnych Ministerstwa Zdrowia.

Program lekowy to świadczenie gwarantowane. Leczenie w ramach programu odbywa się z zastosowaniem innowacyjnych, kosztownych substancji czynnych, które nie są finansowane w ramach innych świadczeń gwarantowanych. Leczenie jest prowadzone w wybranych jednostkach chorobowych i obejmuje ściśle zdefiniowaną grupę pacjentów. Pacjenci zakwalifikowani do programów lekowych są leczeni bezpłatnie. Decyzję o kwalifikacji podejmuje lekarz placówki posiadającej kontrakt w tym zakresie – w oparciu o szczegółowe kryteria włączenia do programu. Terapia w ramach unikalnych programów lekowych obejmuje schorzenia, które dzieli się na choroby onkologiczne i nieonkoloigczne.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaki był koszt finansowania unikalnych programów lekowych w leczeniu chorób onkologicznych uchodźców ukraińskich w roku 2022, a jaka w roku 2023?
2. Jaki był koszt finansowania unikalnych programów lekowych w leczeniu chorób nieonkologicznych uchodźców ukraińskich w roku 2022 a jaki w roku 2023?
3. Czy wprowadzono mechanizm zabezpieczenia przed wydaniem bezpłatnych leków w ramach unikalnych programów lekowych pacjentom z Ukrainy, które mogłyby posłużyć do leczenia pacjentów nieposiadających prawa do bezpłatnego leczenia na terenie Ukrainy?
4. W ilu przypadkach we wspominanym okresie udało się wykryć wydanie leków w ramach unikalnych programów lekowych, które zostały wykorzystane przez osoby nieuprawnione na terenie Ukrainy?
5. Ilu uchodźcom ukraińskim pobierającym w latach 2022–2023 wspominane świadczenia nakazano zwrot bezprawnie pobranych świadczeń z powodu powrotu dziecka na Ukrainę?
6. Czy Rzeczpospolita Polska, biorąc na siebie ciężar odpowiedzialności za leczenie uchodźców ukraińskich, wystąpiła oraz otrzymała z Unii Europejskiej zwrot wydanych środków na leczenie uchodźców ukraińskich, w tym na unikalne programy lekowe i w jakiej wysokości?