Interpelacja w sprawie reformy modelu wsparcia w kryzysie bezdomności w kierunku reintegracji i usług środowiskowych

Szanowna Pani Ministro! Szanowny Panie Ministrze!

System wspierania osób w kryzysie bezdomności, na który składają się działania podejmowane przez organy administracji rządowej, samorządowej oraz organizacje pozarządowe nie jest ani spójny, ani skuteczny - nie zapewnia osobom w kryzysie bezdomności odpowiedniej aktywizacji, dzięki której mogłyby osiągnąć życiową samodzielność. Co więcej, nie prowadzi się statystyk, które umożliwiałyby rzetelną ocenę skuteczności działań podejmowanych przez poszczególne podmioty, więc ministerstwo nie ma możliwości prowadzenia monitoringu poszczególnych elementów tego systemu i oceny kosztów do efektów. Środki przeznaczane przez gminy oraz środki z programu Pokonać bezdomność, które przeznacza się na wsparcie osób w kryzysie bezdomności są zbyt małe. Problemem jest również funkcjonowanie programów gminnych i centralnych w różnych perspektywach czasowych - o środki programu Pokonać bezdomność trzeba się ubiegać w perspektywie rocznej, środki z programów gmin za to często zakładają perspektywy 3-4 lat. Tak skomplikowana sytuacja powoduje nie tylko niską atrakcyjność zawodową, ale również brak stabilności zatrudnienia dla osób decydujących się podjąć pracę. Wywołuje to dużą rotację w organizacjach, a system państwa wymusza często charytatywny charakter pomocy ze strony NGO. To sytuacja skandaliczna, gdzie bogate państwo, będące 20. gospodarką świata zrzuca koszty funkcjonowania systemu na organizacje pozarządowe.

W toku prac Zespołu Parlamentarnego ds. zakończenia bezdomności eksperci i ekspertki wskazywali wady i problemy obecnie funkcjonującego systemu wsparcia osób w kryzysie bezdomności oraz prezentowali propozycje zmian, które mogłyby radykalnie ograniczyć występowanie zjawiska bezdomności poprzez skuteczne działanie i reintegrację społeczną.

Odbyłoby się to z korzyścią nie tylko dla osób potrzebujących wsparcia i ich najbliższych, ale także dla finansów publicznych. Im szybsza i skuteczniejsza pomoc, tym mniejsze wydatki na ochronę zdrowia, pomoc społeczną a także mniejsza szansa na popadnięcie w konflikt z prawem czy doświadczenie przemocy, więc mniejsze koszty dla budżetu systemu sprawiedliwości.

Mamy również doświadczenia krajów, które z problemem bezdomności radzą sobie znacznie lepiej niż Polska. Wszystkie te rozwiązania sprowadzają się do przesunięcia ciężaru doraźnego wsparcia w postaci noclegowni i schronisk na bardziej stabilne wsparcie mieszkaniowe oraz lepsze i stabilne finansowanie usług środowiskowych.

W związku z powyższym proszę MRPiPS o odpowiedź na następujące pytania:

• Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace nad kompleksową reformą systemu wsparcia osób w kryzysie bezdomności?

• Jeżeli tak, jakie są założenia reformy, na jakim etapie są prace, jaki jest przewidywany kalendarz przekazania ustawy do Sejmu RP?

• Jeżeli nie, to dlaczego?

W związku z powyższym proszę MFiG odpowiedź na następujące pytania:

• Jakie środki planuje rząd przeznaczyć na działania mające na celu zakończenie bezdomności w perspektywie 10 najbliższych lat w rozbiciu na poszczególne lata?

• Jakie środki ministerstwo planuje przeznaczyć na powołanie pełnomocnika ds. koordynacji prac międzyresortowych w zakresie opracowania reformy systemu pomocy osoby w kryzysie bezdomności?