Interpelacja w sprawie uregulowania najmu krótkoterminowego

Szanowny Panie Ministrze,

na początku bieżącego roku Ministerstwo Sportu i Turystyki poinformowało, że prowadzi prace oraz wewnętrzne konsultacje związane z projektami regulującymi najem krótkoterminowy i w obszarze usług hotelarskich.

W Polsce zauważalnym problemem jest fakt, że część podmiotów oferujących najem krótkoterminowy i usługi hotelarskie prowadzi działalność, która nie jest monitorowana i nie podlega odpowiednim obowiązkom podatkowym. W przypadku części podmiotów jest to działalność nielegalna.

Raport Digital Economy Lab przy Uniwersytecie Warszawskim wskazuje na wielowymiarowe skutki rozrostu zjawiska najmu krótkoterminowego na podstawie badań prowadzonych w Warszawie. Są one bardzo niepokojące i dotykają wielu miejscowości, zwłaszcza zaś tych, które są szczególnie atrakcyjne dla turystyki. Najem krótkoterminowy wpływa na dostępność mieszkań dla mieszkańców miast – trwa bowiem niekontrolowany i chaotyczny proces wykupu i przekształcania lokali mieszkalnych pod tego typu działalność. Prowadzi to również do zwiększenia cen mieszkań oraz cen najmu długoterminowego – zmniejszenie podaży mieszkań powoduje nieuchronną galopadę cen.

Następuje też erozja lokalnych społeczności i „wypychanie” mieszkańców miast na ich obrzeża – nie tylko ze względu na kosmiczne ceny mieszkań i najmu, ale również przez obniżenie komfortu życia w dzielnicach chaotycznie przekształcających się w miejsca obsługi turystów.

Zjawisko to wpływa również na lokalną, legalnie działającą branżę hotelarską – nieuczciwa konkurencja prowadzi do jej niszczenia, a dalej – do zanikania miejsc przeznaczonych do goszczenia turystów zaplanowanych w tkance miejskiej pod kontrolą lokalnego samorządu.

Autorzy raportu DELab wskazują, że w Warszawie dynamicznie rośnie liczba mieszkań w Airbnb/VRBO – to przyrosty 35% rok do roku. Rośnie też koncentracja tego rynku – ponad połowa tych mieszkań znajduje się w rękach zaledwie 5% podmiotów je oferujących. A ¾ tych ofert dotyczy promienia zaledwie 5 km od stacji metra Centrum. W śródmieściu Warszawy mieszkania w Airbnb stanowią już 3,5% całego zasobu – autorzy wskazują jednak na niedoszacowanie tej liczby związane z tym, że spora część wynajmujących nie korzysta z badanych platform.

Jednym z dostępnych rozwiązań tego kryzysu jest wprowadzenie ścisłego monitoringu najmu krótkoterminowego, z bazą danych dostępną dla jednostek samorządu terytorialnego. Wskazać przy tym należy pozytywne doświadczenia innych krajów – wprowadzenie podobnego rozwiązania w Barcelonie pozwoliło znacznie ograniczyć rozrost najmu krótkoterminowego. Nawet połowa mieszkań, które bez regulacji trafiłyby do Airbnb oraz podobnych usług, pozostała dostępna dla mieszkańców miasta.

Między innymi dlatego Parlament Europejski i Rada Europejska wydały rozporządzenie nr 2024/1028 w sprawie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych. Wchodzi ono w życie 20 maja 2026 roku. Do tego czasu Polska jest zobowiązana do stworzenia rejestru tego typu lokali.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace legislacyjne dotyczące regulacji najmu krótkoterminowego i usług hotelarskich, w tym zwłaszcza świadczonych za pośrednictwem platform cyfrowych?
2. Jakie są założenia zmian prawnych, które zaproponuje rząd w zakresie regulacji najmu krótkoterminowego, realizując wdrożenie zapisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej nr 2024/1028? Kiedy odpowiednie akty prawne zostaną skierowane do Sejmu RP?