Interpelacja w sprawie nieuwzględnienia polskich interesów w dokumencie "Założenia do Polityki Rozwoju Technologii Kwantowych"

Szanowny Panie Ministrze,

Polska dysponuje światowej klasy kadrą naukową oraz dynamicznie rozwijającym się ekosystemem firm i ośrodków akademickich w dziedzinie technologii kwantowych. Naszym strategicznym celem powinno być pełne wykorzystanie tego potencjału do budowy rodzimych rozwiązań technologicznych, zamiast ograniczania się do importu technologii z zagranicy.

Tymczasem w dokumencie „Założenia do Polityki Rozwoju Technologii Kwantowych” (sierpień 2025) dostrzegalne są istotne niedociągnięcia i braki:

- dokument nie kładzie wystarczającego nacisku na rozwój krajowych technologii, dopuszczając m.in. zakup zagranicznych komputerów kwantowych zamiast jednoznacznego wsparcia budowy polskich urządzeń i komponentów;

- brak jest wyraźnego mechanizmu gwarantującego, że to polscy naukowcy i zespoły badawcze będą liderami procesu rozwojowego – opisane mocne strony, takie jak mechanika kwantowa, kryptografia czy optyka kwantowa, nie zostały przełożone na konkretne programy wsparcia i przewagi strategiczne;

- dokument nie wskazuje stabilnych i długofalowych źródeł finansowania dla krajowych zespołów badawczych, poziom inwestycji został określony ogólnikowo, co rodzi ryzyko, że środki trafią przede wszystkim do dużych konsorcjów zagranicznych;

- brakuje spójnego modelu komercjalizacji wyników polskich badań, np. poprzez państwowe zamówienia publiczne, dedykowany fundusz patentowy czy program „pierwszego klienta” dla rodzimych firm;

- całość dokumentu jest podporządkowana integracji europejskiej, przy zbyt słabym zaakcentowaniu kwestii suwerenności technologicznej Polski – brakuje jednoznacznego zobowiązania, że kluczowe komponenty infrastruktury będą rozwijane i wytwarzane w kraju.

Ponadto dokument nie uwzględnia w wystarczającym stopniu wniosków z Manifestu Klastra Q – Klastra Technologii Kwantowych, opracowanego przez uznanych ekspertów, którzy postulują m.in. ustanowienie Narodowego Programu Kwantowego. Polska potrzebuje spójnej i kompleksowej strategii kwantowej, opartej na partnerskim dialogu środowisk naukowych, biznesowych i administracyjnych.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

1. W dokumencie wprost wskazano możliwość zakupu gotowych komputerów kwantowych lub dostępu chmurowego, obok budowy własnej infrastruktury. Jakie są kryteria wyboru pomiędzy zakupem zagranicznych systemów a budową rodzimych? Jak ministerstwo zagwarantuje, że środki publiczne nie zostaną przeznaczone głównie na import, co grozi uzależnieniem od dostawców zagranicznych i ograniczeniem rozwoju polskiej infrastruktury?
2. Jaki odsetek środków z planowanych inwestycji (1 mld EUR w ciągu 10 lat) zostanie przeznaczony bezpośrednio na krajowe ośrodki i firmy?
3. Czy planowane jest systemowe wsparcie polskich firm z branży technologii kwantowych, w szczególności poprzez granty, zamówienia publiczne oraz instrumenty kapitałowe?
4. Jakie działania mają zapobiec odpływowi polskich talentów i zagwarantować, że to polscy naukowcy będą liderami badań?
5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmu „pierwszego klienta” w sektorze publicznym (zamówienia przedkomercyjne, testbedy), aby stworzyć realny rynek dla polskich firm?
6. Dokument mówi o „suwerenności technologicznej”, ale zarazem silnie akcentuje integrację europejską, nie określając komponentów, które mają być wytwarzane w Polsce. Jakie komponenty infrastruktury kwantowej Polska zamierza rozwijać samodzielnie, a które przewiduje importować?
7. Czy ministerstwo rozważa utworzenie Narodowego Programu Kwantowego z jasno określonym centrum koordynacji i udziałem środowiska naukowego oraz biznesowego?
8. Jaki jest harmonogram wdrażania algorytmów postkwantowych (PQC) w administracji publicznej i infrastrukturze krytycznej?
9. Z jakich powodów dokument nie uwzględnia kluczowych rekomendacji zawartych w Manifeście Klastra Q – Klastra Technologii Kwantowych?
10. Czy ministerstwo przewiduje rozpoczęcie realnego dialogu z przedstawicielami środowisk naukowych i branżowych, tak aby strategia rozwoju technologii kwantowych odpowiadała faktycznym potrzebom Polski?

Panie Ministrze, uprzejmie proszę o dogłębną analizę przedłożonych pytań, udzielenie rzetelnych i szczegółowych odpowiedzi, ale przede wszystkim o przyjęcie jednoznacznego kierunku, który w ostatecznej wersji dokumentu „Założenia do Polityki Rozwoju Technologii Kwantowych” będzie uwzględniał polskie interesy strategiczne. W obecnym kształcie dokumentu Ministerstwa Cyfryzacji brakuje jednoznacznie zdefiniowanych priorytetów oraz skutecznych narzędzi wsparcia dla rodzimych przedsiębiorstw i środowisk naukowych. Nadmierne oparcie na integracji europejskiej grozi niewykorzystaniem krajowego potencjału i zepchnięciem Polski do roli peryferyjnego uczestnika Europejskiej Doliny Kwantowej, zamiast uczynienia z naszego kraju jej równoprawnego współtwórcy.

Z poważaniem

Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP