Interpelacja nr 12143 · Sejm X kadencji
Interpelacja w sprawie wystąpienia przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej o reparacje wojenne od Federacji Rosyjskiej oraz opracowania raportu dotyczącego strat poniesionych przez Polskę w wyniku agresji ZSRR na Polskę w 1939 r. i działań ZSRR do 1989 r.
Autor: Waldemar Andzel (PiS) i 6 innych posłów. Wpłynęło do Sejmu 8 września 2025. Adresat: minister spraw zagranicznych. Odpowiedź w terminie, stan na 30 września 2026.
Sprawdź w Sejmie (rekord w API Sejmu) · pismo na sejm.gov.pl
Adresat i termin odpowiedzi
Adresat ma 21 dni od dnia, w którym dostał pismo od Marszałka Sejmu, i ten termin biegnie u każdego adresata osobno.
| Adresat | Doręczono | Termin | Stan |
|---|---|---|---|
| minister spraw zagranicznych | 11 września 2025 | 2 października 2025 | Odpowiedź 1 dzień przed terminem |
Odpowiedzi
-
Odpowiedź z 1 października 2025, podpis: Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski
Treść interpelacji
Składam interpelację w sprawie wystąpienia przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej o reparacje wojenne od Federacji Rosyjskiej oraz opracowania aktualnego raportu dotyczącego strat poniesionych przez Polskę w wyniku agresji sowieckiej 17 września 1939 roku oraz późniejszej, trwającej dekady, sowieckiej okupacji i zniewolenia.
Uzasadnienie:
17 września 1939 roku, w ścisłym porozumieniu z hitlerowskimi Niemcami, Związek Sowiecki dokonał zbrodniczej napaści na terytorium suwerennego państwa polskiego. Akt ten był realizacją paktu Ribbentrop-Mołotow, który zakładał faktyczny rozbiór Polski. W wyniku tej agresji Polska została poddana terrorowi dwóch totalitaryzmów – niemieckiego i sowieckiego – co doprowadziło do ogromnych strat ludzkich, materialnych, kulturowych i politycznych.
W kolejnych latach ZSRR dopuścił się zbrodni ludobójstwa na obywatelach Rzeczypospolitej, czego najbardziej drastycznym przykładem jest zbrodnia katyńska, gdzie wymordowano elitę Wojska Polskiego i intelektualną II Rzeczypospolitej. Po zakończeniu II wojny światowej Polska znalazła się pod sowiecką dominacją polityczną, co skutkowało utratą pełnej suwerenności na dekady.
Związek Sowiecki nie tylko nigdy nie poniósł konsekwencji prawnych i finansowych za swoje działania wobec Polski, ale również Federacja Rosyjska – będąca prawnym następcą ZSRR – nie podjęła żadnych działań w kierunku zadośćuczynienia Rzeczypospolitej. Wręcz przeciwnie, współczesna Rosja prowadzi politykę historyczną wybielającą zbrodnie stalinowskie i relatywizującą odpowiedzialność za napaść na Polskę w 1939 roku.
W tym kontekście zasadne i pilne jest przygotowanie przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej kompletnego, zaktualizowanego raportu strat poniesionych przez państwo polskie i jego obywateli w wyniku działań ZSRR w latach 1939–1989. Taki dokument mógłby być podstawą do wystąpienia z formalnymi żądaniami reparacyjnymi wobec Federacji Rosyjskiej, a także istotnym narzędziem walki o prawdę historyczną i o elementarną sprawiedliwość międzynarodową.
Warto zauważyć, że podobne działania zostały już podjęte w przypadku Niemiec – 1 września 2022 roku został opublikowany „Raport o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej”, którego wartość oszacowano na ponad 6 bilionów złotych. Wobec ZSRR nigdy takiego kompleksowego raportu nie opracowano, mimo że sowieckie działania również miały katastrofalne skutki dla naszej państwowości i społeczeństwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
- Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej planuje opracowanie kompleksowego raportu dotyczącego strat poniesionych przez Polskę w wyniku agresji sowieckiej z 17 września 1939 roku na Polskę oraz późniejszych działań ZSRR do roku 1989?
- Czy rząd planuje wystąpić z formalnymi żądaniami reparacyjnymi wobec Federacji Rosyjskiej – jako prawnego i politycznego spadkobiercy ZSRR – za straty wojenne, okupację i podporządkowanie Polski w okresie powojennym?
- Czy rząd prowadzi lub planuje podjąć działania dyplomatyczne, informacyjne lub prawne na arenie międzynarodowej mające na celu upowszechnienie wiedzy o sowieckich zbrodniach na narodzie polskim i domaganie się sprawiedliwości historycznej?
- Czy powyższy temat był poruszany w rozmowach bilateralnych bądź na forum organizacji międzynarodowych, takich jak ONZ, OBWE czy Rada Europy?
- Czy rząd rozważa powołanie specjalnego zespołu ekspertów lub pełnomocnika ds. reparacji od Rosji, podobnie jak miało to miejsce w przypadku reparacji od Niemiec?
Podpisani posłowie
- Waldemar Andzel (PiS)
- Michał Kowalski (PiS)
- Anna Kwiecień (RozwojPlus)
- Grzegorz Lorek (PiS)
- Dariusz Matecki (PiS)
- Edward Siarka (PiS)
- Andrzej Śliwka (PiS)
Wszystkie interpelacje kadencji: spis od najnowszego. Pozostałe pisma autora: profil posła.
Metodologia
- Termin liczymy od doręczenia, osobno u każdego adresata. 21 dni biegnie od dnia, w którym Marszałek przekazał pismo adresatowi, a nie od wpływu do Sejmu. Stan liczymy na dzień danych, 30 września 2026.
- Prolongata nie jest odpowiedzią. Pismo liczymy jako odpowiedziane dopiero, gdy przyjdzie odpowiedź, która przedłużeniem terminu nie jest.
- Przy kilku adresatach rozstrzyga licznik Sejmu. Adresat, któremu Sejm dalej nalicza opóźnienie, nie odpowiedział, choćby pod pismem stały odpowiedzi innych. Zanim termin minie, licznik stoi na zerze u wszystkich, więc wtedy piszemy, że rejestr nie mówi, kto już odpisał.
- Treść pochodzi z rejestru Sejmu i jest oczyszczona z formatowania przy nocnym przebiegu. Treści odpowiedzi nie przechowujemy: link prowadzi do rekordu w API Sejmu.
- Źródłem jest API Sejmu RP. Każdą liczbę da się sprawdzić u źródła, a my nie interpretujemy rejestru. Tam, gdzie podejmujemy decyzję redakcyjną, piszemy o tym wprost.
- Coś się nie zgadza? Napisz przyciskiem „Zgłoś błąd” w nagłówku, sam wpisze adres tej strony. Pytania o cały serwis: najczęstsze pytania.