Interpelacja w sprawie zasad wypłaty środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (OFE) w kontekście wyboru renty kapitałowej oraz ich wpływu na świadczenia emerytalne po osiągnięciu 65. roku życia przez osobę uprawnioną, a pobierającą rentę rodzinną

Racibórz, 30.08.2025 r.

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191–193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pani w sprawie dotyczącej zasad wypłaty środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (OFE) w kontekście wyboru renty kapitałowej oraz ich wpływu na świadczenia emerytalne po osiągnięciu 65. roku życia przez osobę uprawnioną, a pobierającą rentę rodzinną.

Do mojego biura poselskiego z prośbą o wyjaśnienie wątpliwości związanej z niejasnymi i sprzecznymi w różnych medialnych źródłach informacjami dotyczącymi zgromadzonych środków w otwartym funduszu emerytalnym zgłaszają się wyborcy, którzy oczekują konkretnych informacji w sprawie zgromadzonych środków na ich subkoncie OFE.

Na przykładzie jednej z osób, która zwróciła się do mnie o wyjaśnienie wątpliwości, poproszę o doprecyzowanie informacji dotyczących własnego subkonta OFE. Sytuacja przedstawia się następująco:

Stan jej osobistego subkonta OFE wynosi ponad dwieście tys. zł – po śmierci pierwszego męża jego składki OFE częściowo zostały wypłacone, a częściowo przekazane na konto.

Wyszła ponownie za mąż, niestety drugi mąż również zmarł. Po śmierci męża otrzymała rentę rodzinną na stałe. W związku z przejściem przez nią na emeryturę w 2024 roku, kwota została powiększona o ponad osiemset zł okresowej renty kapitałowej.

Kwota ponad osiemset zł ma być wypłacana do ukończenia przez nią 65. roku życia. Później, wg przepisów, emerytura, ale nie renta, ma zostać przeliczona. Osoba jest uprawniona do 100% świadczenia, a po przeliczeniu tej emerytury nadal wyższym świadczeniem będzie renta rodzinna.

Niestety przepisy prawa okazują się na tyle niejasne dla obywateli, że zwracają się o wyjaśnienia dotyczące interpretacji przepisów, więc zgodnie z powyższym, poproszę o odpowiedź na pytania:

1. Czy wybierając rentę rodzinną, która jest bardziej korzystna można ubiegać się o powiększenie kwoty renty rodzinnej, na dotychczasowych zasadach (renta kapitałowa) pozostałych zgromadzonych na swoim subkoncie OFE środków finansowych po ukończeniu 65. roku życia? Jeśli nie jest to możliwe i pozostała część środków z subkonta przepada, to bardzo proszę o informację, jaka jest ku temu podstawa prawna?
2. Jakie są dokładne zasady dotyczące wypłaty lub transferu środków z OFE w przypadku wyboru renty kapitałowej? Czy wdowa, która zdecydowała się na rentę rodzinną, ma prawo do dodatkowych świadczeń z tych środków po osiągnięciu 65. roku życia?

Zgodnie z ogólnie dostępnymi informacjami, środki zgromadzone w OFE podlegają dziedziczeniu w określonych przypadkach, a ich wypłata lub transfer zależy od decyzji osoby ubezpieczonej oraz okoliczności, takich jak śmierć ubezpieczonego.

Wyborcy, którzy zwracają się do mnie o wyjaśnienie wątpliwości w szczególności zwracają uwagę na to, że obowiązujące przepisy prawa dotyczące rent i emerytur w tej części są dla nich krzywdzące i czują się potraktowani niesprawiedliwie przez instytucje państwowe, a środki zgromadzone na subkoncie w OFE jedynie w 1 zostaną wykorzystane na pokrycie renty kapitałowej, więc naturalnie zadają pytanie:

1. Co w takiej sytuacji dzieje się ze zgromadzonymi środkami z OFE, które znajdują się na jej subkoncie w ZUS-ie po ukończeniu 65 r.ż.? Jakie ma szanse na ich odzyskanie i w jaki sposób można to zrobić?
2. Jeśli środki zgromadzone na subkoncie w OFE ulegają dziedziczeniu po śmierci ubezpieczonego, to dlaczego nie mogą być doliczone do renty rodzinnej po 65 r.ż na tej samej zasadzie jak przed ukończeniem 65 r.ż. i być wykorzystane bezpośrednio przez osobę ubezpieczoną, która oszczędzała te środki na swoim subkoncie w OFE?

W związku z powyższym zwracam się z pytaniem:

1. Czy w MRPiPS trwają prace legislacyjne nad rozwiązaniem powyższych zgłaszanych mi problemów w taki sposób, żeby osoby które maja subkonto w OFE mogły korzystać ze zgromadzonych przez siebie środków z OFE bez względu na wiek czyli 65+ r.ż.? Jeśli takie prace legislacyjne trwają, to kiedy można spodziewać się wejścia w życie przepisów? Jeśli nie to czy w najbliższym czasie można spodziewać się nowelizacji tych przepisów zgodnie z postulatami osób ubezpieczonych?

Zwracam się z prośbą o szczegółowe wyjaśnienie powyższych kwestii, które budzą wątpliwości wśród obywateli, zwłaszcza w kontekście zasad wypłaty świadczeń emerytalnych i rentowych. Odpowiedzi na te pytania mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia praw przysługujących osobom uprawnionym do dziedziczenia środków z OFE oraz ich wpływu na przyszłe świadczenia emerytalne.

Z poważaniem

Gabriela Lenartowicz
Posłanka na Sejm RP