Interpelacja w sprawie wysoce niezrozumiałych i niesprawiedliwych kryteriów obowiązku montowania tzw. podzielników ciepła bez jasnego, uczciwego i zrozumiałego dla wszystkich algorytmu ich montażu powodujących chaos organizacyjny oraz irytację lokatorów spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych

Szanowna Pani Minister,

w naszych biurach poselskich i ich filiach bardzo zaniepokojeni i poirytowani, niektórzy wręcz zrozpaczeni – głównie bezsilnością pozyskania konkretnych wyjaśnień – mieszkańcy, lokatorzy spółdzielni mieszkaniowych, także wspólnot mieszkaniowych, apelują i żądają pozyskania konkretnej wiedzy w zakresie tzw. podzielników ciepła.

Miał być nowoczesny system opomiarowania mediów jako jeden z filarów rozwoju idei „smart metering“. „Inteligentne opomiarowanie“ to m.in. nowoczesne ciepłomierze, czyli takie, które umożliwiają zdalny odczyt i mają odpowiedni moduł komunikacyjny. Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe mają czas na wymianę tradycyjnych podzielników na te ze zdalnym odczytem do stycznia 2027 r. Taki obowiązek nałożyła ustawa – Prawo energetyczne z 2021 r.

Tymczasem, gdzie tylko można, montuje się „inteligentne“ podzielniki ciepła, które nie są przyrządami pomiarowymi. Wg Głównego Urzędu Miar: „nie mierzą żadnej wielkości fizycznej, także ciepła“. Podzielniki nie mierzą energii ani żadnych jednostek (np. kilodżule czy kilowatogodziny). W specyfikacji tych urządzeń w ogóle nie ma wskazania, jakie jednostki mierzą. Aby w odpowiedni sposób wykorzystać informacje z podzielników, trzeba odpowiednio „zarządzać“ informacjami. Tymczasem spółdzielnie robią to w sposób, który nie odzwierciedla rzeczywistego wykorzystania energii dla ogrzania mieszkania.

Podzielniki ciepła nie podlegają legalizacji, kontroli metrologicznej, a ich wskazania to abstrakcyjne liczby, służą one do arbitralnego podziału kosztów według nieweryfikowalnych algorytmów zaszytych w systemie firmy zewnętrznej rozliczającej zużycie ciepła, która montowała te „podzielniki“!

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie warunków ustalania technicznej możliwości i opłacalności zastosowania ciepłomierzy, podzielników kosztów ogrzewania oraz wodomierzy do pomiaru ciepłej wody użytkowej, warunków wyboru metody rozliczania kosztów zakupu ciepła oraz zakresu informacji zawartych w indywidualnych rozliczeniach (na podstawie art. 45d ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne), w paragrafie 4 czytamy: Ciepłomierze, nie – tzw. podzielniki – posiadające funkcję zdalnego odczytu stosuje się w przypadku, gdy:

1) instalacja centralnego ogrzewania w lokalu znajdującym się w budynku wielolokalowym posiada jednopunktowy układ zasilania w ciepło wszystkich grzejników znajdujących się w danym lokalu;

2) są spełnione łącznie warunki:

a) analiza techniczna wykaże, że występuje techniczna możliwość zastosowania tych ciepłomierzy,
b) analiza ekonomiczna przeprowadzona dla okresu pięcioletniego wykaże, że projektowana oszczędność energii w wyniku zastosowania ciepłomierzy jest wyższa niż koszt zakupu, montażu i eksploatacji tych urządzeń,
c) ilość ciepła dostarczonego do budynku wielolokalowego nie przekracza wartości, o których mowa w art. 45a ust. 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tj. „opłaty za dostarczane do odbiorcy paliwa gazowe, energię elektryczną lub ciepło“ ust. 1 – do 13),
d) zostały zainstalowane zawory posiadające głowice termostatyczne na grzejnikach usytuowanych w lokalach znajdujących się w budynku wielolokalowym uniemożliwiające spadek temperatury w pomieszczeniach poniżej 16 st. Celsjusza,

e) węzły cieplne umożliwiają zminimalizowanie strat ciepła wynikających z transportu nośnika zewnętrzną instalacją odbiorczą.

Zatem, nowe zasady montażu podzielników ciepła miały spowodować, że właściciele mieszkań w blokach otrzymają dokładną informację o sposobie rozliczania ich za ogrzewanie oraz ciepłą wodę użytkową, a opłaty mają odpowiadać zużyciu. Miały wyeliminować nieprawidłowości (niesprawiedliwe duże rachunki, także opłaty za zaniżone ciepło wyprodukowane przez sąsiada, itp.). Lokatorzy mieli otrzymać katalog informacji w ramach rozliczenia zakupu ciepła. Opłaty miały być ustalane tak, by odpowiadały zużyciu ciepła na ogrzewanie oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Nowe rozwiązanie przewidywało również współczynniki wyrównawcze, które wynikają z położenia lokalu w bryle budynku. Wskazano też przypadki nieopłacalności, np. sytuację, kiedy budynek nie został poddany termomodernizacji lub też eksploatacja inteligentnych ciepłomierzy lub wodomierzy przekracza 1% całkowitych kosztów eksploatacji budynku w ciągu roku.

Szanowna Pani Minister!

Tak się nie stało! Zasady rozliczeń spółdzielnie określają w regulaminach, których sami pracownicy administracji często nie rozumieją, jak działają podzielniki. Regulaminy nie dość, że są nieprecyzyjne, to również niesprawiedliwe. W rezultacie właściciele mieszkań o podobnej wielkości płacą czasem rachunki, które różnią się o kilka tysięcy złotych (!). I to niezależnie od tego, że w obu lokalach w tym samym budynku panowała podobna temperatura. Ludzie, którzy dostają zawyżone rachunki, czują się całkowicie bezradni i bezsilni. Nie wiedzą, z czego wynika rachunek, a spółdzielnia nie chce bądź nie potrafi tego wyjaśnić, finalnie argumentując: „przecież mamy regulamin i nam wszystko się zgadza“!

Pytania:

1. Czy i kiedy – w trybie pilnym – ministerstwo ustali jasny i czytelny dla wszytkach algorytm naliczania zakupu ciepła z jednoczesną eliminacją systemowych błędów?

2. Czy rzeczywiście spółdzielnie mieszkaniowe mogą tworzyć regulaminy dotyczące podzielników ciepła, których same nie rozumieją, bądź nie chcą podać rzetelnych informacji wyjaśniających lub – co gorsza – przekazując owe „inteligentne“ zarządzanie firmie zewnętrznej?

3. Czy spółdzielnie bądź wspólnoty mieszkaniowe mogą wprowadzić obligatoryjnie montaż podzielników ciepła, które nie będą zgodne z brzemieniem rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r., które w paragrafie 4 nakazuje spełnienie łącznie (!) 5 (pięć) warunków (vide – powyżej jego treść), które dotyczą: analizy technicznej i ekonomicznej dla okresu 5-letniego, wartości ilości ciepła, zainstalowania zaworów z głowicami termostatycznymi oraz instalacji węzłów ciepła i minimalizacji strat ciepła?

4. Czy dotyczy to także budynków istniejących przed wejściem ustawy w życie, które w zasadzie nie spełniają większości kryteriów z ustawy (budynki mają po kilkanaście lat)?

5. Czy administratorzy budynków wielorodzinnych nie spełniających warunków ustawy, a wyposażonych tylko w jeden główny licznik ciepła ze zdalnym odczytem (legalizowany i atestowany) i nie posiadających innych urządzeń mierzących zużycie ciepła w poszczególnych lokalach mieszkalnych, aktualnie są zmuszani lub czy będą musieli założyć urządzenia mierzące zużycie ciepła w poszczególnych lokalach mieszkalnych?

6. W jaki sposób zostaną zrealizowane przepisy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r. w starszym budownictwie, w którym korzystanie z ciepła związane jest ze wspólną w budynku instalacją przesyłową (tzw. piony), a w konsekwencji nie ma technicznej możliwości pomiaru ciepła dostarczanego do każdego z lokali z osobna przy wykorzystaniu ciepłomierzy, a ponadto nie mają zamontowanych zaworów termostatycznych i te budynki nie dokonały termomodernizacji?