Interpelacja w sprawie rezygnacji rządu z budowy jednostek wojskowych w Sobieszynie, Poniatowej i Janowie Lubelskim oraz osłabienia potencjału obronnego wschodniej Polski

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana Ministra z interpelacją w sprawie decyzji dotyczących rezygnacji z realizacji kluczowych inwestycji wojskowych na Lubelszczyźnie, w tym przede wszystkim w Sobieszynie, Poniatowej i Janowie Lubelskim.

Region ten, ze względu na swoje położenie geopolityczne, w bezpośrednim sąsiedztwie wojny na Ukrainie, pod presją działań Federacji Rosyjskiej i reżimu Łukaszenki, powinien być traktowany jako obszar priorytetowy w budowie systemu obrony narodowej. Tymczasem obecne decyzje rządu oznaczają faktyczne zaniechanie działań w zakresie wzmacniania wschodniej flanki NATO i pozostawienie mieszkańców Lubelszczyzny bez realnej ochrony.

1. Sobieszyn – dywizjon przeciwlotniczy

W październiku 2023 roku minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak ogłosił decyzję o utworzeniu dywizjonu przeciwlotniczego w Sobieszynie. Jednostka ta miała być elementem Tarczy Wschód i pełnić kluczową rolę w obronie przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Lubelszczyzny.

Obecny rząd, po zmianie władzy, wycofał się jednak z tej decyzji. Zamiast jednostki bojowej – dywizjonu przeciwlotniczego, teren w Sobieszynie został przeznaczony jedynie na potrzeby lądowiska szkoleniowego Lotniczej Akademii Wojskowej w Dęblinie. To oznacza radykalne obniżenie ambicji i potencjału obronnego regionu.

W dobie, gdy Rosja atakuje Ukrainę przy użyciu rakiet manewrujących, pocisków balistycznych i dronów, takie decyzje są niezrozumiałe i niebezpieczne.

2. Poniatowa – 18. Brygada Zmotoryzowana

Zgodnie z wcześniejszym planem w Poniatowej miała powstać 18. Brygada Zmotoryzowana – jednostka zdolna do szybkiego reagowania i działań manewrowych.

Budowę brygady wstrzymano, powołując się na kwestie archeologiczne i konieczność upamiętnienia miejsca po obozie pracy z czasów okupacji niemieckiej. Takie sprawy bez wątpienia wymagają szacunku i rozważenia, ale państwo powinno być zdolne do znalezienia alternatywnego rozwiązania – innej lokalizacji, kompromisu między pamięcią historyczną a potrzebami bezpieczeństwa narodowego. Niestety obecny rząd nie zaproponował żadnej alternatywy, co w praktyce oznacza rezygnację z tej inwestycji.

3. Janów Lubelski – batalion logistyczny

W Janowie Lubelskim formalnie utworzono batalion logistyczny w ramach 4. Brygady Logistycznej. Był to ważny element systemu obronnego, logistyka jest fundamentem funkcjonowania każdej armii.

Jednak rozwój batalionu został zamrożony do czasu opracowania nowego dokumentu strategicznego. W praktyce oznacza to odsunięcie inwestycji na nieokreślony termin i brak gwarancji, że jednostka w ogóle zostanie rozwinięta w zaplanowanym kształcie.

4. Realne zagrożenia – incydenty dronowe

Niedawny upadek rosyjskiego drona w powiecie łukowskim jednoznacznie potwierdza, że zagrożenia są realne i coraz bliższe. Dron spadł na pole uprawne, tym razem obyło się bez tragedii. Ale co, jeśli następnym razem celem będzie szkoła, szpital czy zakład pracy?

Decyzja o rezygnacji z dywizjonu przeciwlotniczego w Sobieszynie oznacza, że państwo polskie nie ma na tym obszarze skutecznych zdolności obronnych. W praktyce reakcją na incydenty staje się dopiero interwencja wojska i Policji po fakcie, a nie obrona przed atakiem.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dlaczego rząd zrezygnował z utworzenia dywizjonu przeciwlotniczego w Sobieszynie, mimo wcześniejszych decyzji i strategicznego znaczenia tej inwestycji?
2. Czy rząd planuje powrócić do koncepcji budowy tej jednostki w najbliższej przyszłości?
3. Jakie alternatywne działania podejmuje MON, aby zabezpieczyć Lubelszczyznę przed zagrożeniami z powietrza, w szczególności w kontekście nasilających się ataków dronowych i rakietowych Federacji Rosyjskiej?
4. Czy i kiedy rząd zamierza wznowić budowę 18. Brygady Zmotoryzowanej w Poniatowej, bądź wskazać dla niej inną lokalizację?
5. Jakie są konkretne plany wobec batalionu logistycznego w Janowie Lubelskim, czy zostanie on rozwinięty w zapowiadanym kształcie?
6. Jak obecny rząd definiuje rolę i znaczenie Lubelszczyzny w kontekście obrony wschodniej granicy RP i całej flanki NATO?
7. Czy w świetle incydentów dronowych rząd rozważa przyspieszenie inwestycji w infrastrukturę obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej na wschodzie kraju?

Z poważaniem

Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP