Interpelacja w sprawie procedury stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku

Szanowna Pani Minister,

ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r. wprowadzone zostały przepisy dotyczące zapobiegania szkodom w środowisku oraz ich naprawy. W art. 2 tej ustawy prawodawca bardzo precyzyjnie określił, w jakich okolicznościach możliwe jest zastosowanie przepisów dotyczących zagrożenia bądź wystąpienia szkody w środowisku. W wariancie podstawowym możliwość zastosowania procedury szkodowej istnieje jedynie wówczas, gdy działalność podmiotu korzystającego ze środowiska jest działalnością określoną w katalogu działalności stwarzających ryzyko szkody w środowisku. Katalog, do którego odnosi się podstawowy wariant procedury szkodowej, jest katalogiem zamkniętym, mieszczącym się w art. 3 wspomnianej ustawy. Wyjątkiem od przyjętej zasady stosowania przepisów ustawy szkodowej do przedsięwzięć określonych w art. 3 tej ustawy jest możliwość ich zastosowania w przypadku, gdy szkoda dotyczy gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiła z winy podmiotu korzystającego ze środowiska.

W obliczu sytuacji zagrażających środowisku wyrządzanych przez działalność nieujętą w katalogu ustawowym brak jest możliwości zastosowania procedury określonej w ustawie o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Taka sytuacja miała miejsce w 2021 r. w miejscowości Zakęcie, w gminie Otyń, gdzie doszło do rozlania się substancji ropopochodnych zgromadzonych w podziemnym składowisku odpadów. Regionalny dyrektor ochrony środowiska w Gorzowie Wielkopolskim wszczął wtedy postępowanie w przedmiocie określonym w ustawie szkodowej, jednak postępowanie to zmuszony był umorzyć ze względu na niewypełnienie przez podmiot prowadzący działalność przesłanek bycia podmiotem prowadzącym działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku. Przypadek ten jasno uwidacznia, że obowiązująca obecnie regulacja nie zapewnia możliwości skutecznej reakcji na zaistniałe zagrożenie dla środowiska. W aktualnym porządku prawnym przeszkodą do zastosowania ustawy szkodowej w wielu sytuacjach, w których szkoda realnie występuje, jest zamknięty katalog działalności mogących taką szkodę wywołać.

Wobec powyższego zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dostrzega problem w sytuacji, gdy konieczne zdaje się stwierdzenie szkody w środowisku, lecz obowiązujące przepisy uniemożliwiają zastosowanie tej procedury, bowiem podmiot korzystający ze środowiska, który szkodę spowodował, nie prowadzi działalności, która mieści się w katalogu działalności stwarzających ryzyko szkody w środowisku?
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie do ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie rozwiązań pozwalających na zastosowanie procedury szkodowej w przypadkach, w których podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi działalności określonej w katalogu zawartym w art. 3 ustawy, a szkoda faktycznie wystąpiła?
3. Jeśli tak, w jakim terminie można się spodziewać podjęcia prac legislacyjnych w tym zakresie?

Z poważaniem

dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP