Interpelacja w sprawie uprawnień przysługujących żołnierzom poszkodowanym w trakcie pełnienia służby na terenie kraju

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zwracają się żołnierze oraz ich rodziny, którzy słusznie wskazują na rażące różnice w zakresie uprawnień przysługujących tym żołnierzom, którzy zostali poszkodowani w misjach poza granicami państwa, a tym, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu podczas pełnienia służby w kraju.

Obecny stan prawny przewiduje szeroki katalog uprawnień dla weteranów poszkodowanych, m.in. dodatkowy urlop wypoczynkowy, specjalne dodatki finansowe, wsparcie edukacyjne, pomoc psychologiczną czy możliwość korzystania z bezpłatnych turnusów readaptacyjno-kondycyjnych. Jednocześnie żołnierze, którzy ulegli wypadkom lub doznali poważnych obrażeń w trakcie służby na terenie Polski, praktycznie zostają pozbawieni analogicznych form wsparcia.

Taki dualizm w systemie świadczeń jest trudny do uzasadnienia, zważywszy na fakt, że każdy żołnierz – niezależnie od miejsca wykonywania obowiązków – podejmuje ryzyko i działa na rzecz bezpieczeństwa państwa. Brak realnych mechanizmów pomocy dla poszkodowanych w kraju powoduje poczucie nierównego traktowania, a w konsekwencji zniechęcenie i spadek zaufania do instytucji państwa.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej planuje zmiany legislacyjne, które zapewnią żołnierzom poszkodowanym w kraju uprawnienia analogiczne lub zbliżone do tych, które przewiduje ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa?
2. Czy rozważane jest przyznanie tym żołnierzom m.in.:
   • bezpłatnej pomocy psychologicznej,
   • dodatku finansowego wzorowanego na dodatku dla weterana poszkodowanego,
   • pomocy finansowej na kształcenie (zwłaszcza dla osób zwolnionych ze służby),
   • prawa do bezpłatnych turnusów readaptacyjno-kondycyjnych,
   • prawa do ulgowych przejazdów?
3. Jeśli ministerstwo nie planuje takich zmian – jakie argumenty stoją za utrzymywaniem tak daleko idących różnic w traktowaniu poszkodowanych żołnierzy?

Uważam, że sprawiedliwe i kompleksowe wsparcie dla żołnierzy poszkodowanych w kraju powinno być priorytetem. Państwo polskie winno swoim żołnierzom nie tylko szacunek, ale i realną pomoc w trudnych sytuacjach życiowych.

Brak symetrii w systemie powoduje poczucie nierówności i niesprawiedliwości. Państwo de facto premiuje miejsce odniesienia urazu (zagranicę), a nie realne skutki dla zdrowia i życia żołnierza oraz jego rodziny.

Dodatkowo należy podkreślić, że żołnierze poszkodowani w kraju często po zakończeniu służby muszą mierzyć się z podobnymi problemami jak weterani misji zagranicznych: ograniczoną zdolnością do pracy, trudnościami finansowymi, koniecznością przekwalifikowania, stresem pourazowym.

Rozszerzenie systemu wsparcia na żołnierzy poszkodowanych w kraju – poprzez przyznanie im analogicznych uprawnień do tych z ustawy o weteranach – byłoby nie tylko wyrazem sprawiedliwości, ale także budowałoby zaufanie do instytucji państwa i umacniało etos służby wojskowej.

Z wyrazami szacunku

Maja Nowak
Posłanka na Sejm RP