Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w wypłacaniu środków pomocowych przez Polski Fundusz Rozwoju w ramach Tarczy Finansowej 1.0 i 2.0

Szanowny Panie Premierze,

kieruję do Pana Premiera interpelację w sprawie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Polskiego Funduszu Rozwoju przy realizacji programów pomocowych w ramach tzw. Tarczy Finansowej 1.0 i 2.0 , które miały na celu wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii COVID-19.

Zgłaszają się do mnie, jako członka Komisji Gospodarki i Rozwoju, przedsiębiorcy zaniepokojeni informacjami o złym gospodarowaniu środkami publicznymi przez instytucje, które mają za zadanie wsparcie przedsiębiorców, a w szczególności ich działanie w okresie do grudnia 2023 r.

Potwierdzają oni liczne i poważne nieprawidłowości w procesie rozpatrywania wniosków o pomoc publiczną ze środków PFR.

Konkretne zarzuty dotyczą :

1. Braku transparentności przy wydawaniu decyzji odmownych – wielu wnioskodawców nie otrzymało żadnego uzasadnienia decyzji o odmowie udzielenia pomocy. Często bardzo lakoniczne i ogólnikowe wyjaśnienia nie odnosiły się do stanu faktycznego. PFR informował, że odmawia i nie musi tego uzasadniać, co było oznaką arogancji i nie było poparte argumentami prawnymi.

2. Nierównego traktowania podmiotów ubiegających się o pomoc – wskazuje na to fakt, że firmy o podobnym profilu działalności i sytuacji ekonomicznej były traktowane skrajnie odmiennie, co sugeruje brak obiektywnych kryteriów przy podejmowaniu decyzji oraz niekonsekwentne ich stosowanie. Niektóre firmy miały możliwość bezpośredniego komunikowania się z podmiotem udzielającym wsparcia, a innym odmawiano możliwości jakiegokolwiek kontaktu.

3. Brak merytorycznej analizy wniosków – wiele decyzji bez wyjaśnienia wątpliwości miało charakter automatyczny, oparty często na błędach systemu lub nieaktualnych danych, a próby ich sprostowania spotykały się z odmową wprost lub z milczącą odmową.

4. Faworyzowania wybranych beneficjentów – podmiotów powiązanych z sektorem publicznym czy też nieformalnie związanych z przedstawicielami funduszu, co podważa zasady uczciwej konkurencji oraz unijnych przepisów o pomocy publicznej.

5. Brak realnej reakcji na destrukcyjny wpływ lockdownów wobec firm rodzinnych, które najbardziej ucierpiały w wyniku administracyjnych ograniczeń działalności. To właśnie one nie tylko nie otrzymały pomocy adekwatnej do strat, ale były i takie, którym takiej pomocy w ogóle nie udzielono. Do dzisiaj jest tajemnicą, dlaczego PFR wspierał często firmy o niezłej kondycji finansowej, a pomijał te słabsze.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami.

1. Jakie mechanizmy nadzoru i kontroli zostały zastosowane wobec Polskiego Funduszu Rozwoju w okresie realizacji wypłat środków z Tarczy 1.0 i 2.0 i czy dokonano weryfikacji wątpliwych decyzji o nieudzieleniu wsparcia?

2. Czy rząd dokonał analizy prawidłowości działań PFR z zasadami unijnej pomocy publicznej?

3. Czy i w jaki sposób przedsiębiorcy mieli/lub jeszcze mają możliwość skutecznego odwołania się od odmownych decyzji PFR oraz w jaki sposób mogą skontrolować proces ubiegania się o wsparcie oraz zanalizować przesłanki jego odmowy?

4. Czy firmy, które spełniały wszystkie warunki otrzymania wsparcia, a którym jego odmówiono, mają jakiekolwiek gwarancje proceduralne, aby upewnić się, że odmowy były uzasadnione, a nie opierały się na dowolnej uznaniowości wynikającej z czynników pozamerytorycznych?

5. Czy są do wglądu dane dotyczące liczby wniosków z podziałem na sektory gospodarki, liczby odmów i największych beneficjentów tych środków z informacją o powiązaniach z instytucjami publicznymi?

6. Czy został dokonany audyt zewnętrzny, a jeżeli nie, to czy zostanie zlecony, aby zanalizować proces przyznawania środków i wyjaśnić nierówne traktowanie podmiotów gospodarczych?

7. Czy osoby, które często swoją decyzją mogły doprowadzić do upadku i bankructwa wielu firm, były do tego typu zadań odpowiednio przygotowane i miały doświadczenie w zarządzaniu tak dużymi środkami publicznymi?

Do złożenia interpelacji nakłoniły mnie informacje o firmach, które administracyjnie musiały zaniechać działalności, nie zwolniły swoich pracowników, utrzymywały bardzo kosztowną zdolność do wznowienia działalności, spełniły wszystkie wymagane warunki i nie otrzymały jakiegokolwiek wsparcia. Zostały one pozostawione bez pomocy, straciły też możliwość konkurowania na rynku z podmiotami, które takie środki otrzymały. Jestem przekonany, że zweryfikowanie niesłusznie wydanych odmów i wypłata zaległych środków pomoże nie tylko odzyskać konkurencyjność, ale też poszerzyć zakres działalności.

Zasada równego traktowania podmiotów gospodarczych powinna być podstawą działania nie tylko wolego rynku, ale i państwa prawnego.