Interpelacja w sprawie refundacji leków wykorzystywanych w farmakoterapii ADHD dla osób w wieku od 18. do 26. roku życia

Szanowna Pani Minister,

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, to neurorozwojowe zaburzenie charakteryzujące się trudnościami w koncentracji, impulsywnością i nadmierną ruchliwością (nadpobudliwością). Objawy te zwykle pojawiają się w dzieciństwie, ale mogą utrzymywać się przez całe życie, a u dorosłych często ewoluują, prowadząc do problemów z organizacją, planowaniem i wewnętrznym niepokojem. Szacunki rozpowszechnienia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) na świecie są bardzo zróżnicowane. Przyczyny tej rozbieżności pozostają obecnie słabo poznane. Zgodnie z najnowszymi danymi ADHD to schorzenie neurobiologiczne, które dotyka około 5,29% dzieci i młodzieży oraz około 4,4% dorosłych [za: Polanczyk i in., (2007) The worldwide prevalence of ADHD: a systematic review and metaregression analysis. Am J Psychiatry 164(6):942-8].

Całościowy program leczenia obejmuje zwykle działania psychologiczne, edukacyjne i społeczne, a także farmakoterapię. Jego celem jest uzyskanie stabilizacji u osób z zespołem zaburzeń zachowania, który cechuje przewlekła niezdolność do skupienia uwagi na dłuższy czas, skłonność do rozproszenia uwagi, niestabilność emocjonalna, impulsywność, umiarkowana do ciężkiej nadaktywność, drobne objawy neurologiczne oraz nieprawidłowości w zapisie EEG.

W wielu przypadkach w trakcie terapii konieczna jest farmakoterapia. W farmakoterapii ADHD wykorzystuje się różne grupy leków. Do leków rekomendowanych należą leki psychostymulujące oraz atomoksetyna [za: Cichoń, L., Jelonek, I., & Janas-Kozik, M. (2017). ADHD–wskazówki praktyczne: farmakoterapia i prowadzenie dokumentacji. Psychiatria i Psychologia Kliniczna, 17(4), 270-273]. Farmakoterapia ADHD to ważny element leczenia, gdyż leki stymulujące, jak np. metylofenidat, zwiększają aktywność ośrodkowego układu nerwowego, pomagają poprawić koncentrację i zmniejszyć impulsywność. Leczenie powinno być monitorowane przez specjalistę, tak aby dostosować dawkę i uniknąć skutków ubocznych. Jest to jeden z wielu komponentów niezwykle kompleksowego oddziaływania terapeutycznego i leczniczego w ADHD.

Leki na ADHD należą też do grupy leków wysokiego ryzyka, gdyż wymagają ciągłego monitorowania wzrostu, stanu psychicznego i statusu krążeniowego pacjenta w celu pełnej kontroli pod kątem ryzyka, a także z uwagi na pozorowane przyjmowanie, niewłaściwe używanie lub nadużywanie metylofenidatu. To sprawia, że recepta na ten lek jest wystawiana maksymalnie na trzymiesięczną dawkę. A zatem w leczeniu trzeba uwzględnić także częste wizyty u psychiatry, których cena waha się średnio od 250 do ponad 300 zł.

Podczas gdy dzieci i młodzież do 18. r.ż. mają refundowane leki na ADHD, z momentem wejścia w pełnoletniość ten przywilej się kończy. I tak porównując przykładową cenę jednego z refundowanych leków psychostymulujących (Medikinet 20 CR, 30 tabletek), w przypadku leczenia dzieci powyżej 6. r.ż. i zastosowaniu ryczałtu koszt zakupu wynosi ok. 19,66 zł, przy 100% odpłatności to koszt 72,08 zł, a dla dziecka do 18. r.ż. koszt to 0,00 zł.

Biorąc te wszystkie czynniki pod uwagę, są osoby w wieku 18–26 lat, najczęściej studenci, które do prawidłowego funkcjonowania potrzebują wsparcia farmakologicznego, a których nie stać na zakup tych leków bez wsparcia w postaci refundacji.

W związku z powyższym zawracam się z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia wie o powszechnym problemie z zakupem leków dla osób z ADHD w wieku 18-26 lat wynikającym z braku refundacji?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje prace nad przygotowaniem tzw. grupy limitowej dla osób dorosłych z ADHD w wieku 18-26 lat, ze wskazaniem refundacji i poziomu odpłatności (np. 30%), tak aby zapewnić dostęp do tych produktów leczniczych osobom wymagającym tego wsparcia na podstawie bardzo dogłębnej analizy stopnia ciężkości i przewlekłości występujących objawów w stosunku do wieku?

Z poważaniem

Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP