Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy o petycjach

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego docierają sygnały z jednostek samorządu terytorialnego dotyczące istotnych trudności związanych z realizacją obowiązków wynikających z ustawy o petycjach.

Samorządy wskazują, że część składanych petycji:

● kwestionuje politykę państwa lub działania władz publicznych w sposób sprzeczny z interesem Rzeczypospolitej Polskiej,
● pochodzi od osób lub podmiotów, które próbują tworzyć struktury równoległe do państwowych (np. przypadek tzw. UCIDIK w Kielcach),
● ma charakter czysto reklamowy i służy wyłącznie promocji prywatnych usług,
● a mimo to – na gruncie obowiązujących przepisów – musi być każdorazowo rozpatrywana przez organa wykonawcze, co generuje znaczące obciążenia administracyjne.

Znamiennym przykładem nadużywania prawa do petycji był przypadek pani Teresy G., która ogłosiła się „Prezydentem Polski zaprzysiężonym na Wawelu“. W poprzedniej kadencji samorządu zasypywała regularnie ona niemal wszystkie samorządy w kraju swoimi obszernymi pismami – zlepkiem teorii spiskowych, nierzadko nacechowanych treściami antyukraińskimi i antysemickimi. Każde z tych pism, niezależnie od ich merytorycznej bezzasadności, wymagało od organów uchwałodawczych samorządów formalnego rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi.

W praktyce oznacza to, że prawo do petycji, którego ratio legis było zapewnienie obywatelom realnej możliwości zgłaszania postulatów i problemów istotnych z punktu widzenia interesu publicznego, bywa w sposób instrumentalny nadużywane. Zjawisko to osłabia skuteczność instytucji petycji oraz powoduje dezorganizację pracy administracji publicznej, w tym samorządowej.

W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Czy ministerstwo dostrzega problem nadużywania instytucji petycji przez podmioty, których działania nie mają charakteru obywatelskiego, a jedynie reklamowy, destabilizujący bądź propagujący treści sprzeczne z wartościami konstytucyjnymi?

2. Czy ministerstwo planuje podjąć prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o petycjach, w szczególności przez:

- wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego odrzucenie petycji oczywiście bezzasadnych lub noszących znamiona nadużycia prawa,
- określenie przesłanek pozwalających organom na odstąpienie od merytorycznego rozpatrywania petycji, których treść ewidentnie nie dotyczy spraw publicznych,
- doprecyzowanie obowiązków organów rozpatrujących w celu ograniczenia zbędnego obciążenia administracyjnego?

3. Czy są prowadzone analizy dotyczące częstotliwości i skali występowania takich nadużyć, w tym zgłaszanych przez jednostki samorządu terytorialnego?

Z poważaniem

Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP