Interpelacja w sprawie braku możliwości korzystania przez jednostki samorządu terytorialnego ze środków PFRON na dofinansowanie wynagrodzeń osób niepełnosprawnych

Szanowna Pani Ministro,

na wniosek i po rozmowach z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego pragnę zwrócić uwagę na istotny problem społeczny dotyczący zatrudniania osób z niepełnosprawnościami w sektorze publicznym.

Obecne przepisy uniemożliwiają jednostkom samorządu terytorialnego ubieganie się o dofinansowanie wynagrodzeń osób niepełnosprawnych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Powodem jest charakter środków PFRON – publiczny, podobnie jak środki własne gmin czy powiatów. W praktyce oznacza to, że samorządy nie otrzymują żadnej rekompensaty za dodatkowe uprawnienia przysługujące pracownikom z niepełnosprawnościami, takie jak skrócony czas pracy czy dodatkowe urlopy.

Konsekwencją tej sytuacji jest fakt, że zatrudnienie osoby niepełnosprawnej w jednostce samorządowej może generować dodatkowe koszty, np. konieczność zatrudnienia dodatkowego pracownika lub obciążenia innych pracowników pracą w godzinach nadliczbowych. Z kolei w sektorze prywatnym przedsiębiorcy otrzymują w tym zakresie znaczące wsparcie, które niweluje te koszty.

Takie zróżnicowanie sytuacji powoduje, że osoby niepełnosprawne mają ograniczone szanse zatrudnienia w jednostkach samorządu terytorialnego, mimo że właśnie tam – w urzędach, szkołach, instytucjach kultury czy ośrodkach pomocy społecznej – istnieje wiele stanowisk pracy dostosowanych do ich możliwości i kwalifikacji.

Mając na uwadze konstytucyjną zasadę równości oraz potrzebę tworzenia realnych warunków dla aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych, zasadne wydaje się rozważenie wprowadzenia rozwiązań prawnych pozwalających jednostkom sektora publicznego na pozyskiwanie dodatkowych środków, np. w formie dotacji z PFRON lub innych źródeł, analogicznie do mechanizmu przekazywania dotacji między jednostkami samorządu terytorialnego w celu realizacji zadań własnych.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniami:

1. Czy ministerstwo dostrzega problem ograniczonego dostępu jednostek samorządu terytorialnego do środków PFRON w zakresie dofinansowania wynagrodzeń osób niepełnosprawnych?

2. Czy są prowadzone prace legislacyjne mające na celu umożliwienie jednostkom samorządu terytorialnego pozyskiwania wsparcia finansowego na zatrudnianie osób niepełnosprawnych?

3. Czy ministerstwo rozważa stworzenie mechanizmu dotacyjnego, który pozwoliłby samorządom korzystać z dodatkowych środków – nie obciążając jednocześnie ich budżetów – tak aby wyrównać szanse osób niepełnosprawnych na zatrudnienie w sektorze publicznym?

4. Jakie inne działania planuje ministerstwo w celu zwiększenia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w jednostkach samorządu terytorialnego?

Z wyrazami szacunku